طراحی مدل ظرفیت¬سازی اجتماعی در اجرای نظام جامع رفاه و تامین اجتماعی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، گروه مدیریت دولتی، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت، دانشگاه هوایی شهید ستاری، تهران، ایران
3 دانشیار گروه مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران غرب، تهران، ایران
4 استادیار ، گروه مدیریت دولتی ، واحد رامهرمز ، دانشگاه آزاد اسلامی ، رامهرمز ، ایران
doi
چکیده
اجرای موفق نظام جامع رفاه و تأمین اجتماعی نیازمند ظرفیتسازی اجتماعی است تا بسترهای نهادی، فرهنگی و مشارکتی لازم برای تحقق عدالت اجتماعی و توسعه پایدار فراهم شود. این پژوهش با هدف طراحی مدل ظرفیتسازی اجتماعی در اجرای نظام جامع رفاه و تأمین اجتماعی انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و توسعهای و از نظر نوع دادهها، آمیخته اکتشافی است. در مرحله کیفی، با استفاده از روش تحلیل مضمون، مدل از طریق مصاحبه نیمهساختاریافته با ۱۵ نفر از خبرگان دانشگاهی و اجرایی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی طراحی شد. در این مرحله، پنج بعد، پانزده مولفه و چهل و پنج شاخص استخراج گردید. برای اعتبارسنجی مدل، از مدلسازی معادلات ساختاری استفاده شد؛ به این ترتیب که پرسشنامهای بر اساس عوامل استخراجشده در مرحله کیفی طراحی و در بین ۱۹۹ نفر از مدیران اجرایی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی توزیع شد تا روابط بین اجزای مدل مورد ارزیابی قرار گیرد. دادههای مرحله کمی با استفاده از نرمافزار SmartPLS نسخه ۳ تحلیل شدند. یافتهها نشان داد که مدل ظرفیتسازی اجتماعی در اجرای نظام جامع رفاه و تأمین اجتماعی، از پنج بعد اصلی تشکیل شده است: ظرفیتسازی نهادی-سازمانی، ظرفیتسازی سرمایه اجتماعی، ظرفیتسازی فرهنگی، ظرفیتسازی اقتصادی-اجتماعی و ظرفیتسازی حکمرانی و منابع پایدار. نتایج تحلیلهای کمی نیز نشان داد که بین شاخصها و مولفههای مدل، روابط معناداری وجود دارد. این مطالعه ضمن تقویت پایههای نظری در حوزه ظرفیتسازی اجتماعی، میتواند زمینه را برای اجرای کارآمدتر نظام جامع رفاه و تأمین اجتماعی فراهم سازد.
