نمودهای سودمند کهنالگوی آنیموس در ادب پارسی
نویسندگان
1 دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه محقّق اردبیلی
2 گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه محقّق اردبیلی، اردبیل، ایران
doi
چکیده
همه ما از نظر زیستشناختی، به میزان چشمگیری ظرفیتهای جنس دیگر را داریم؛ از اینرو، واجد صفات مردانه و زنانه به طور توأم هستیم. اما فشارهای اجتماعی به تفاوتهای جنسی جنبة اغراقآمیز میدهد: زنان را مجبور میکند وجه زنانه خود را رشد بیشتری دهند و مردان را وادار به تأکید بیشتر بر طبیعت مردانه خود میکند. نتیجه آنکه جنبه دیگر، واپسزده و ضعیف میشود. با وجود این، زنِ درون یا آنیما در مردان و مردِ درون یا آنیموس در زنان، به صورتهای گوناگون، از جمله رؤیاها، خیالپردازیها، اساطیر، ادبیات و... ظاهر میشود. در این مقاله، دو نمود سودمند آنیموس، یعنی معشوق (مرد آرمانی) و همراه درونی، با نمونهها و مثالهای مختلف، در ادبیات و فرهنگ ایرانی تحلیل شده است و این نتیجه حاصل شده است که حداقل یکی از نمودهای آنیموس در ناخودآگاه زن ایرانی از پروتوتایپ واحدی نشأت میگیرد و این پروتوتایپ، به احتمال زیاد، ایزدِ مهر است.
