اثرات متغیر های اقتصادی بر رفتار های مبتنی بر شایعه در بین کاربران پیام رسان تلگرام

نویسندگان

1 گروه علوم ارتباطات و دانش شناسی،واحدعلوم و تحقیقات،دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران

2 گروه علمی علوم ارتباطات و دانش شناسی، دپارتمان علوم اجتماعی، فرهنگ و ارتباطات، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشیار گروه علوم اجتماعی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 گروه علمی علوم ارتباطات و دانش شناسی،دپارتمان علوم اجتماعی،فرهنگ و ارتباطات،واحد علوم و تحقیقات،دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران

doi
چکیده

شاخص‌های اقتصادی به‌عنوان نماینده متغیرهای اقتصادی، نقش مهمی در شکل‌دهی رفتارهای فردی و اجتماعی دارند. این پژوهش به بررسی تأثیر شاخص‌های اقتصادی پیشرو، پسرو و همزمان بر رفتارهای مبتنی بر شایعه در میان کاربران پیام‌رسان تلگرام پرداخته است. رسانه‌های اجتماعی به‌ویژه تلگرام، با سرعت انتقال و حجم گسترده اطلاعات، بستری مناسب برای انتشار اخبار نادرست و شایعات اقتصادی فراهم کرده‌اند که پیامدهایی نظیر بی‌اعتمادی، هیجان‌زدگی و تشدید شایعه‌پراکنی را در پی دارد. این مطالعه به روش کمی و با استفاده از پرسشنامه انجام شد. پایایی ابزار تحقیق با آزمون آلفای کرونباخ بالاتر از 0.7 تأیید گردید. جامعه آماری شامل کاربران فعال در کانال‌های اقتصادی تلگرام بود که نمونه‌ای 384 نفری با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شد. تحلیل داده‌ها با نرم‌افزار لیزرل صورت گرفت. نتایج نشان داد شاخص‌های اقتصادی در سه دسته پیشرو، پسرو و همزمان، تأثیر معناداری بر رفتارهای مبتنی بر شایعه دارند. شایعه‌پراکنی در شرایط ناپایدار اقتصادی نه‌تنها رفتاری فردی، بلکه سازوکاری جمعی برای مقابله با اضطراب، نارضایتی و بی‌اطمینانی است که تلگرام به‌عنوان یک پلتفرم پرتعامل، نقش کلیدی در تسهیل و تسریع انتشار آن ایفا می‌کند. این یافته‌ها اهمیت توجه به مدیریت اطلاعات و ارتقای آگاهی اقتصادی کاربران در فضای مجازی را برجسته می‌سازد.