طراحی الگوی بهینه کاهش تعارضات اخبار صداوسیما با تاکید بر افزایش اعتماد عمومی در بحران‌ها

نویسندگان

1 گروه ارتباطات، واحد میبد، دانشگاه آزاد اسلامی، میبد، ایران

2 گروه مدیریت، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران

3 گروه مدیریت رسانه، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران

4 گروه مديريت رسانه، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، يزد، ایران

doi
چکیده

پژوهش حاضر با هدف طراحی یک الگوی بهینه برای کاهش تعارضات خبری در رسانه ملی با تأکید بر افزایش اعتماد عمومی در شرایط بحرانی، با بهره‌گیری از رویکرد ترکیبی (کیفی–کمی) انجام گرفته است. در فاز کیفی، از روش تحلیل محتوای کیفی و با انجام ۱۵ مصاحبه نیمه‌ساخت‌یافته با خبرگان حوزه رسانه، ارتباطات و مدیریت بحران، ابتدا ۱۵۰ مفهوم اولیه استخراج گردید. در گام بعد، با تلفیق مفاهیم مشابه، ۴۰ مقوله محوری و در نهایت ۶ شاخص کلان مفهومی شناسایی شد که عبارت‌اند از: «شفافیت و صداقت خبری»، «اعتمادسازی و مشروعیت رسانه‌ای»، «ساختار حرفه‌ای رسانه در مدیریت بحران»، «عدالت اطلاعاتی و پوشش فراگیر»، «ارتباط دوسویه و تعاملی با جامعه» و «تحلیل‌گری انتقادی و آینده‌نگر». این شاخص‌ها ابعاد بنیادین بحران روایت و اطلاع‌رسانی در رسانه ملی را تبیین کرده و بنیان طراحی مدل مفهومی تحقیق را فراهم ساختند. در فاز کمی، به‌منظور آزمون تجربی الگوی پیشنهادی، از مدل‌سازی معادلات ساختاری به روش PLS استفاده شد. جامعه آماری شامل مخاطبان بزرگسال رسانه ملی در شهر تهران بود که در مواجهه با بحران‌های اخیر (اعم از طبیعی، اجتماعی یا بهداشتی) تجربه تماشای اخبار صداوسیما را داشتند. با استفاده از نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای، 250 پرسش‌نامه معتبر گردآوری و تحلیل شد. نتایج نشان داد که تمامی شاخص‌های شش‌گانه به‌طور معناداری بر اعتماد عمومی در شرایط بحران تأثیرگذارند. بیشترین اثر مربوط به «شفافیت و صداقت خبری» و کمترین اثر به «عدالت اطلاعاتی» اختصاص داشت. برازش مدل ساختاری نیز مطلوب و مورد تأیید بود (SRMR=0.048، AVE>0.5، CR>0.7).