طراحی مدل ارزیابی عملکرد پرسنل موسسات حسابرسی بر اساس تئوری داده بنیاد

نویسندگان

1 گروه حسابداری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران

2 دانشیار، گروه حسابداری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران )نویسنده مسئول)

3 استادیار حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین

doi
چکیده

فرآیند ارزیابی عملکرد حسابرسان شامل ارزیابی و انتقال بازخوردها به حسابرسان است. هدف پژوهش ارزیابی عملکرد حسابرسان مستقل بر اساس رویکرد وظیفه محور و هدف محور با توجه به تئوری داده بنیاد است. روش پژوهش حاضر از لحاظ هدف، بنیادی و از لحاظ ماهیت، اکتشافی و پیمایشی است. در پژوهش حاضر با بهره‌گیری از رهیافت کیفی و به کمک نظریه داده‌بنیاد و استفاده از مصاحبه‌های عمیق با 31 نفر از مدیران و شرکای حسابرسی در سال 1401 در جهت درک معانی ذهنی آنها از رویکرد ارزیابی عملکرد پرسنل حسابرسان مستقل در رسیدگی حسابرسی، مصاحبه صورت گرفت. داده‌ها با روش کدگذاری باز در نظریه داده‌بنیاد، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و به کمک رویکرد پارادایمی مقوله‌ها پدیدار و در قالب آن ارائه گردید، در انتها با استفاده از روش دلفی، پرسشنامه محقق ساخته حاوی 17 سوال از مصاحبه‌ها، تهیه و جهت تایید مدل بدست آمده توسط خبرگان حرفه، تکمیل و نتایج بدست آمده گویای کارایی و اثربخشی مدل مزبور می‌باشد. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از نرم‌افزار اس‌پی‌اس‌اس نسخه 25 استفاده گردید. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که رویکرد هدف محور طبق یافته‌های آماری در ارزیابی عملکرد پرسنل موسسات موثر می‌باشد. با عنایت به محدود بودن دامنه پژوهش‌های پیشین و فقدان پژوهش جامع در ایران، مدل طراحی شده که چند وجهی بوده، دیدگاه وسیعی از ارزیابی عملکرد حسابرسان مستقل بر اساس رویکرد هدف محور ارائه می‌نماید که می‌توان در برنامه‌های بهبود کیفیت حسابرسی استفاده نمود.