فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

توسعه اجتماعی به‌عنوان یکی از ارکان اساسی توسعه پایدار، نقش تعیین‌کننده‌ای در بهبود کیفیت زندگی، انسجام اجتماعی و پایداری رشد اقتصادی ایفا می‌کند و در اقتصادهایی مانند ایران که به‌شدت تحت تأثیر تحولات بیرونی و نوسانات تجاری قرار دارند، بررسی پیوند میان شرایط مبادله، رشد اقتصادی و توسعه اجتماعی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ ازاین‌رو، شناخت نحوه و شدت اثرگذاری شرایط مبادله می‌تواند راهنمایی مؤثر برای سیاست‌گذاری‌های کلان اقتصادی و اجتماعی فراهم آورد. مقاله حاضر با عنوان نقش شرایط مبادله در رشد اقتصادی و توسعه اجتماعی ایران با تمرکز بر اقتصاد ایران به‌عنوان جامعه آماری و با استفاده از داده‌های سالانه در سطح کلان اقتصادی، به بررسی روابط متقابل میان این متغیرها می‌پردازد. دوره زمانی مورد مطالعه سال‌های ۱۳۷۰ تا ۱۴۰۳ را در بر می‌گیرد و برای تحلیل تجربی از روش سیستم معادلات همزمان با رویکرد رگرسیون‌های به‌ظاهر نامرتبط استفاده شده است. نتایج برآورد مدل نشان می‌دهد که شرایط مبادله اثر مثبت و معناداری بر توسعه اجتماعی با ضریب 015/0 و بر رشد اقتصادی با ضریب 032/0 دارد، همچنین رشد اقتصادی با ضریب 0210/0 موجب ارتقای توسعه اجتماعی شده و توسعه اجتماعی نیز با ضریب 180/0 به‌طور معنادار رشد اقتصادی را تقویت می‌کند که بیانگر وجود رابطه دوسویه و تقویت‌کننده میان این دو متغیر است. در میان متغیرهای کنترلی، تورم و نرخ بهره اثر منفی و معنادار بر هر دو متغیر رشد اقتصادی و توسعه اجتماعی داشته‌اند، در حالی که سرمایه‌گذاری داخلی اثر مثبت و معناداری بر آن‌ها نشان داده است. در مجموع، نتایج تحقیق حاکی از آن است که بهبود شرایط مبادله، همراه با ثبات اقتصاد کلان و تقویت شاخص‌های توسعه اجتماعی، می‌تواند به تحقق رشد اقتصادی پایدار و متوازن در ایران منجر شود و بی‌توجهی به تعامل دوسویه میان ابعاد اقتصادی و اجتماعی، اثربخشی سیاست‌های توسعه‌ای را به‌طور جدی تضعیف خواهد کرد.