شناسایی و ارزیابی عوامل مؤثر بر اثرات خط‌مشی‌های علم و فناوری در توسعه اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی با استفاده از تکنیک دلفی فازی

نویسندگان

1 روه مدیریت، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

2 استاد، گروه مدیریت صنعتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 گروه مدیریت دولتی، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، جزیره کیش، ایران

4 استاد،گروه مديريت دولتي، واحد علوم و تحقيقات، دانشگاه آزاد اسلامي، تهران، ايران

5 گروه مدیریت بازرگانی، واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی، شهر قدس، ایران

doi
چکیده

مقدمه :سیاست‌های ملی و دانشگاهی در حوزه علم و فناوری به‌عنوان محرک‌های اصلی توسعه اقتصادی و اجتماعی در ایران مطرح شده‌اند. در حالی که مطالعات گذشته عمدتا به اثرات اقتصادی این سیاست‌ها پرداخته‌اند، تأثیرات اجتماعی، به‌ویژه در حوزه‌های اشتغال‌زایی، کیفیت زندگی دانشجویان و عدالت اجتماعی، به‌صورت جامع بررسی نشده است. دانشگاه آزاد اسلامی، به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین مؤسسات آموزشی و پژوهشی کشور، نقش مهمی در تولید و انتقال دانش دارد؛ لذا تحلیل اثرات سیاست‌های علم و فناوری در این دانشگاه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. هدف : شناسایی و ارزیابی عوامل مؤثر بر اثرات خط‌مشی‌های علم و فناوری در توسعه اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی و بررسی نحوه تأثیر این عوامل بر جامعه اطراف. روش پژوهش: یک مطالعه با تکنیک دلفی با مشارکت خبرگان دانشگاهی و اجرایی حوزه‌های سیاست‌گذاری علم و فناوری، مدیریت دولتی، مدیریت پژوهش و فناوری انجام شد. در هر دور، پرسشنامه‌های ساختاریافته و بازخوردهای جمع‌آوری‌شده به‌صورت کمی و کیفی تحلیل و هم‌راستایی میان گروه‌های مختلف به‌دست آمد. داده‌های کمی با روش‌های آماری توصیفی و تحلیل محتوا برای داده‌های کیفی مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج : نتایج نشان می‌دهد که تأثیر سیاست‌های علم و فناوری بر توسعه اجتماعی، به‌صورت پیچیده و چندبعدی است؛ در حالی که عوامل زیرساختی و انسانی نقش اساسی دارند. استفاده از روش دلفی امکان شناسایی دقیق و هم‌راستایی میان ذی‌نفعان را فراهم کرده و به‌عنوان ابزار مناسب برای طراحی سیاست‌های مستند و مؤثر در حوزه علم و فناوری مطرح می‌شود. نتایج حاصل می‌توانند به‌عنوان نمونه‌ای برای سایر مؤسسات آموزشی در ایران و کشورهای در حال توسعه مورد استفاده قرار گیرند.