اثربخشی رفتاردرمانی تعدیل شده بر اختلال سلوک کودکان با رگه های برجستۀ بی رحمی ـ بی احساسی
نویسندگان
1 استاد گروه روان شناسی دانشگاه تبریز ایران
2 کارشناس ارشد روان شناسی بالینی کودک و نوجوان دانشگاه تبریز ایران
3 استاد گروه روان شناسی دانشگاه تبریز ایران
doi
چکیده
هـدف ایـن پژوهـش تعییـن اثربخشـی رفتاردرمانـی تعدیلشـده بـر نشـانههای اختـال سـلوک بـا ویژگـی برجسـتۀ بیرحمـی ـ بیاحساسـی و طـرح پژوهـش از نـوع کاربـردی و بـا توجـه بـه شـیوه جمـعآوری دادههـا شـبهتجربی تـک آزمودنـی بـا خطـوط پایـه منفـرد بـود. نمونـۀ موردنظـر 3 نفـر از کـودکان دارای نشـانههای اختـال سـلوک بـود کـه در سـال تحصیلـی 98-99 در مـدارس شهرسـتان تبریـز مشـغول بـه تحصیـل بودنـد و بـه شـیوۀ در دسـترس و هدفمنـد و بـا توجـه بـه ماکهـای ورود و خـروج انتخـاب شـدند. بـرای شناسـایی کـودکان واجـد رگـۀ بیرحمـی – بیاحساسـی از سـیاهۀ بیرحمـی- بیاحساسـی (فریـک، 2003) اسـتفاده شـد. همچنیـن بـرای اجـرای رفتاردرمانـی تعدیلشـده از بسـتۀ آموزشـی محقـق سـاخته برگرفتـه از آموزههـای میلـر و دیگـران (2014) و واچ بـوش و دیگـران (2019) و جهـت ارزیابـی نشـانههای اختـال سـلوک از مقیـاس اختالهـای رفتـار ایذایـی (پلهـام، نـاژی، گرینزلیـد و میلیـچ، 1992) در مراحـل خـط پایـه و مداخلـه اسـتفاده شـد. تحلیـل دادههـا بـا اسـتفاده از روش ترسـیم نمودارهـا و محاسـبه درصـد بهبـودی و انـدازۀ اثـر نشـان داد کـه رفتاردرمانـی تعدیلشـده در کاهـش نشـانههای کـودکان مبتـلا بـه اختـلال سـلوک بـا ویژگـی برجسـتۀ بیرحمـی ـ بیاحساسـی اثربخـش اسـت. بـر اسـاس یافتههـای پژوهـش میتـوان گفـت اسـتفادۀ از رفتاردرمانـی تعدیلشـده دارای تلویحـات عملـی در کاهـش نشـانههای اختـلال سـلوک اسـت کـه بـرای والدیـن، مشـاوران و بالینگـران قابـل توصیـه اسـت.