اثربخشی آموزش مهارت حل همیارانۀ تعارض‌های بین‌فردی بر صلاحیت اجتماعی و ابرازگری هیجانی در دانش‌آموزان با نشانه‌های قلدری

نویسندگان

1 استادیار گروه روان‌شناسی واحدگچساران دانشگاه آزاد اسلامی گچساران، ایران

2 دانشجوی دکتری واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی بوشهر، ایران.

3 استادیار گروه روان‌شناسی واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران.

doi
چکیده

هـدف ایـن پژوهـش تعییـن اثربخشـی آمـوزش مهـارت حـل همیارانـۀ تعارضهـای بینفـردی بـر صلاحیـت اجتماعـی و ابرازگـری هیجانـی دانشآمـوزان پسـر دارای نشـانههای قلـدری انجـام شـد. ایـن پژوهـش شـبه تجربـی بـا طـرح پیشآزمون-پسآزمـون بـا گـروه گـواه و دورۀ پیگیـری دو ماهـه و جامعـۀ آمـاری دانشآمـوزان پسـر دارای نشـانههای قلـدری دورۀ متوسـطۀ اول شـهر یاسـوج در سـال تحصیلـی 98-1397 بـود. 40 دانشآمـوزان بـا نشـانههای قلـدری بـا روش چندمرحلـهای انتخـاب و بهصـورت تصادفـی در دو گـروه آزمایـش و گـواه قـرار گرفتنـد و بـه سـه مقیـاس قلـدری (اسـپلیج و هولـت، 2001)، پرسشـنامه صلاحیـت اجتماعـی (فلنـر، لیـاس و فیلیـپ، (1990) و پرسشـنامه ابرازگـری هیجانـی (کینـگ و آمونـز، 1990) پاسـخ دادنـد. پیـش از شـروع مداخلـه، پیشآزمـون بـرای هـر دو گـروه اجـرا شـد، سـپس گـروه آزمایشـی بـه مـدت 9 هفتـه تحـت آمـوزش مهـارت حـل همیارانـۀ تعارضهـای بینفـردی قـرار گرفـت، امـا گـروه گـواه، مداخلـهای دریافـت نکـرد و در پایـان، از هـر دو گـروه پسآزمـون و بعـد از گذشـت دو مـاه، از هـر دو گـروه آزمـون پیگیـری بهعمـل آمـد. نتایـج تحلیـل واریانـس آمیختـه نشـان داد آمـوزش مهـارت حـل همیارانـۀ تعارضهـا بینفـردی بـر صلاحیـت اجتماعـی و ابرازگـری هیجانـی دانشآمـوزان پسـر دارای نشـانههای قلـدری بهطـور معنـاداری اثـر دارد. ایـن اثرهـا در مرحلـۀ پیگیـری نیـز تـداوم داشـت. براسـاس یافتههـای ایـن پژوهـش میتـوان نتیجـه گرفـت آمـوزش مهـارت حـل همیارانـۀ تعارضهـا بینفـردی بـا بهرهگیـری از فنونـی ماننـد مهـات حـل مسـئله و برگزیـدن معیارهـای منطقـی و تعهـد بـرای رسـیدن بـه ایـن معیارهـا، بـه عنـوان روشـی کارآمـد بـرای بهبـود صلاحیـت اجتماعـی و ابرازگـری هیجانـی دانش آمـوزان پسـر دارای نشـانههای قلـدری سـودمند اسـت.