فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گئورگ ویلهلم فریدریش هگل، فیلسوف آلمانی، اندکی پس از پیروزی انقلاب فرانسه و تصویب یک قانون اساسی مدرن و مکتوب و تحقق اندیشۀ اساسی دورۀ روشنگری، با دیدن نتایج نامطلوب این انقلاب و وقایع پس از آن، به بازاندیشی انتقادی در اندیشۀ مشروطیت و قانون اساسی پرداخت. در نظر هگل تنها از طریق یک قانون اساسی به لحاظ عقلی و نظری مطلوب و ایده‏آل و با نگاه صرف حقوقی نمی‏توان یک جامعه را تغییر داد و به اهداف مورد نظر آن قانون رهنمون شد. او برای تصحیح این نگاه پوزیتویستی و شکل‏گرایانه از قانون اساسی، در ذیل مفهوم حیات اخلاقیاتی در نظام فلسفی خود، به قانون اساسی در مفهومی گسترده‏تر (که در این نوشتار قانون اساسی ارگانیک نامیده می‏شود) تأکید می‏کند که نوشتار پیش رو به دنبال فهم چیستی این قانون اساسی و نتایج آن در برخی مفاهیم و نحوۀ مطالعات حقوق اساسی است. قانون اساسی ارگانیک کلیۀ نهاد‏ها، فرآیندها و ارزش‏های سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی جامعه را در برمی‏گیرد. قانون اساسی مکتوب باید با این نظام اخلاقیاتی و قانون اساسی ارگانیک، هماهنگ باشد و متناسب با تغییر و تکامل روح ملت که همان نظام اخلاقیاتی است، اصلاح شود. در نتیجه مطالعات حقوق اساسی نیز باید گستره فراتری از صرف مطالعۀ حقوقی متن قانون اساسی را دربرگیرد.