ارائه مدل مدیریت سود فرصت‌طلبانه: عوامل، انگیزه‌ها و تکنیک‌ها

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حسابداری، واحد دماوند، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استادیار گروه حسابداری، واحد دماوند، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.(نویسنده مسئول).

3 دانشیار گروه حسابداری، واحد دماوند، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 استادیار گروه حسابداری، واحد فیروزکوه، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
چکیده

هدف: پژوهش حاضر بر ارائه مدل مدیریت سود فرصت‌طلبانه: عوامل، انگیزه‌ها و تکنیک‌ها اُستوار شده است. روش‌شناسی پژوهش: جنس پژوهش حاضر از نوع ترکیبی (کیفی و کمی) و به روش دلفی صورت گرفته است. در ابتدا، پژوهشگران به دنبال توصیف، فهم و درک یک الگوی رفتاری خاص می‌باشند. به همین منظور در گام ابتدایی داده‌های پژوهش حاضر از نوع متنی و شیوه گردآوری داده‌ها نیز به‌صورت مصاحبه، مشاهده و با مراجعه به اسناد و مدارک کتابخانه‌ای انجام و در گام بعدی، برای سنجش بار عاملی هر کدام از مؤلفه‌ها، آن‌ها به عدد تبدیل شدند. ضمناً به دلیل کشف مؤلفه‌های جدید در قلمروی موضوعی حاضر، هیچ‌گونه فرضیه‌ای وجود ندارد. یافته‌ها: وجود 62 عامل مؤثر پس از چهارمین دور دلفی میان مدیران غیرمالکیتی با مالکان باعث انجام مدیریت سود از نوع فرصت‌طلبانه دیده شد. از طرفی، برای بهره‌برداری از چنین عواملی باید ابزار و تکنیک‌هایی وجود داشته باشد که پس از سومین دور دلفی تعداد 8 تکنیک از نوع فرصت‌طلبانه مورد تأیید قرار گرفت. به‌علاوه، در سومین دور دلفی به وجود 21 گویه مربوط به علاقه‌مندی مدیران به دست‌کاری اقلام تعهدی از نوع اختیاری اشاره شد. همچنین وجود تعداد 9 انگیزه اصلی در مدیریت سود از نوع فرصت‌طلبانه که در سومین دلفی مورد توافق قرار گرفت.