محرک¬های اقلام زیرخطی در بانک های ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته مالی گرایش بانکداری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2 دانشیار، عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران (نویسنده مسئول)

3 دانشیار، عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

doi
https://doi.org/10.82297/jma.2025.1120808
چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی عوامل مؤثر بر فعالیت‌های خارج از ترازنامه بانک‌های تجاری در ایران است. برای این منظور نمونه‌ای متشکل از 17 بانک پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال‌های 1392 الی 1401 مورد بررسی قرار گرفت. جهت آزمون رابط بین عوامل دورن بانکی و برون بانکی با فعالیت‌های خارج از ترازنامه بانک‌های تجاری از رگرسیون داده‌های ترکیبی استفاده گردید. نتایج حاصله نشان می¬دهد که کاهش نقدینگی و بهره‌وری در بانک‌های ایرانی موجب رشد اقلام زیرخطی در ترازنامه و ارتقا تنوع درآمدی بانک می¬شود. همچنین بر اساس یافته‌های پژوهش هرچند، تغییرات تولید ناخالص داخلی بر تنوع درآمد بانک‌ها تأثیر معناداری ندارد لیکن نتایج گواه آن است که با افزایش تولید ناخالص داخلی در ایران به‌عنوان یک محرک برون بانکی، استفاده از اقلام زیرخطی در بانک‌های ایرانی افزایش‌یافته است. علاوه بر این نتایج پژوهش نشان می‌دهد که تغییرات تورم تأثیر مثبت و معناداری بر تنوع درآمد دارد.