مدل سازی پیش بینی درماندگی مالی: رویکرد مبتنی بر تحلیل بقاء
نویسندگان
1 استادیار گروه حسابداری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران(نویسنده مسئول)
2 استادیار، گروه حسابداری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
3 دانشجوی دکتری حسابداری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.
doi
https://doi.org/10.82297/jma.2025.1127590چکیده
هدف پژوهش حاضر مدل سازی پیش بینی درماندگی مالی مبتنی بر رویکرد تحلیل بقاء در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد. به منظور نیل به این هدف 2067 سال-شرکت (159 شرکت برای 13 سال) مشاهده جمع آوری شده از گزارش های مالی سالیانه شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در طی دوره زمانی 1389 تا 1401 مورد آزمون قرار گرفته اند. در این پژوهش جهت شناسایی متغیرهای بااهمیت جهت تدوین مدل از آزمون مقایسه میانگین دو جامعه بهره گرفته شد، که نتایج آن نشان می دهد که از لحاظ آماری، به غیر از متغیرهای اندازه هیأت مدیره، مالکیت سهامدار عمده، استقلال کمیته حسابرسی، اندازه شرکت، عمر شرکت، حق الزحمه حسابرس، تأخیر در ارائه گزارش حسابرس مستقل، اندازه صنعت، تعداد شرکت در صنعت، حجم معاملات و رشد اقتصادی، مابقی متغیرهای مستقل(29 متغیر) در شرکت های درمانده و سالم تفاوت معناداری باهم دارند. در ادامه با استفاده از 29 متغیر با اهمیت، عوامل مؤثر بر درماندگی مالی با استفاده از مدل كاكس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و در نهایت مدل پیش بینی درماندگی مالی مبتنی بر رویکرد تحلیل بقا تدوین شد که نتایج حاصل از معیارهای ارزیابی مدل ROC و Brier نشان دهنده مناسب بودن قدرت تشخیص و دقت مدل تدوین شده می باشد. نتایج حاصل از ماتریس اغتشاش نیز نشان می دهد که میزان دقت مدل در تشخیص و پیش بینی درماندگی شرکت های پذیرفته شده در بورس اراق بهادار تهران 98.4% است،