تحلیل داستان فریدون بر پایه دوانگاری
نویسندگان
1 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ولایت ایرانشهر
doi
چکیده
ساختار داستان فریدون بیانگر این است که فردوسی آن را با اصلی دوانگاری ولی با شکلی پادشاهی- داستانی پرداخته است. تأمّل در ژرفساخت داستان نشان میدهد که فریدون بر پایه سرشتی دوقطبی، یعنی بُعد اهورایی و بُعدی اهریمنی چون آیین زروانی که زروان را پدیدآورنده اهورا و اهریمن میداند، قرار دارد. سرشت اهورایی او نورانی، عدالتخواه، خردگرا و صلحطلب است که بعدها به ایرج و آنگاه منوچهر که در واقع پایاندهنده عصر اهریمنی سلم و تور است، منتقل میگردد؛ امّا بُعد اهریمنی فریدون که به ظاهر بُعدی فروخفته و خاموش است، ناگهان در موقعیت سنجش فرزندان بعد از بازگشت از سرزمین یمن ظهور مییابد. این سرشت اهریمنی او که به شکل اژدها نمود پیدا میکند، با صفاتی چون حرص و آز، نابکاری، نابخردی، تباهی و آشفتگی، در سلم و تور متبلور میشود.