تعیین اثر ترکیبی توانبخشی شناختی رایانه‌یار و tDCS قشر پره فرونتال بر کارکردهای اجرایی و حافظه کاری در نوجوانان مبتلا به دیابت نوع 1

نویسندگان

1 دانشیار علوم اعصاب شناختی، دانشگاه پیام نور، ایران.

doi
10.30473/clpsy.2020.51910.1528
چکیده

مقدمه: مطالعه حاضر، به­ صورت نیمه­ آزمایشی با طرح پیش­ آزمون- پس­ آزمون با گروه کنترل- شم، با هدف بررسی تاثیر توانبخشی شناختی رایانه­ یار، همزمان با تحریک قشر پره فرونتال بر کارکردهای اجرایی و حافظه کاری در نوجوانان مبتلا به دیابت، انجام گرفت. روش: 20 نوجوان 15 تا 18 ساله مبتلا به دیابت از انجمن دیابت شهرستان بناب انتخاب و به­ طور تصادفی در دو گروه 10 نفری آزمایش و شم قرارگرفتند. کارکردهای اجرایی و حافظه کاری هردو گروه آزمایش و کنترل در مراحل پیش­ آزمون و پس­ آزمون از طریق نسخه نرم‏ افزاری آزمون دسته‏ بندی کارت‏ های ویسکانسین، و نرم­ افزار بهسازی حافظه و توجه مورد سنجش قرارگرفتند. برای مداخله، گروه آزمایشی به صورت انفرادی در 10 جلسه 30دقیقه­ ای(یک روز در میان)، همزمان با تحریک آندی Fp1 و Fp2 با کمک نرم­ افزار بهسازی حافظه و توجه، مورد توانبخشی شناختی برای حافظه کاری قرار گرفتند اما گروه کنترل- شم فقط 15 ثانیه تحریک واقعی دریافت می­ کردند، سپس تحریک قطع می­ شد. یافته­ ها: نتایج تجزیه و تحلیل داده­ ها با استفاده از تحلیل کواریانس، حاکی از بهبود انعطاف­ پذیری شناختی و حافظه کاری، و کاهش درجامانی در گروه آزمایش بود. نتیجه­ گیری: براساس نتایج حاصل از این پژوهش، می­ توان از توانبخشی شناختیِ حافظه کاری همزمان با تحریک آندی قشر پره فرونتال، به­ عنوان روشی مؤثر برای بهبود کارکردهای اجرایی و حافظه کاری در مبتلایان به دیابت نوع 1 بهره جست.