بررسی اثرات کفایت سرمایه، شاخص رقابت پذیری و کارایی مدیریت بر ریسکهای بانکی

نویسندگان

1 دانشجو دکتری مالی- بانکداری، واحد علوم و تحقیقات واحد بین المللی قشم، قشم، ایران

2 استادیار دانشگاه قشم، قشم، ایران

3 استادیار، واحد بندر عباس، دانشگاه آزاد اسلامی ،بندرعباس، ایران

doi
چکیده

در این مقاله تخمین مدل ریسکهای بانکی مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گرفته شده است. روش شناسی پژوهش حاضر از منظر هدف کاربردی و از منظر ماهیت تحلیلی توصیفی می باشد و در دسته تحقیقات پس رویدادی قرار گرفته است. در این مقاله تخمین مدل ریسک اعتباری و ریسک نقدینگی بانکها مورد بررسی و تجزیه و تحلیل واقع شده است که برای این منظور از مدل PSTR بهره گرفته شده است. جامعه آماری در این تحقیق عبارتست از بانک‏های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران که تعدادی از آنها را در پژوهش حاضر انتخاب می‌کنیم و با استفاده از مدل حد آستانه ای انتقال ملایم پانل به بررسی آنها پرداخته خواهد شد. بازه زمانی تحقیق حاضر نیز بشکل سالانه و از سال 1390 تا 1402 برای بانکهای بورسی (مدل حد آستانه ای انتقال ملایم بشکل پانل) می‌باشد. شرایط انتخاب نمونه بر اساس روش حذف سیستماتیک می باشد و بانکهای منتخب عبارتند از بانک اقتصاد نوين، بانک پارسيان، بانک پاسارگاد، بانک کارآفرين، بانک سامان، بانک سينا، بانک سرمايه، بانک دي، بانک صادرات، بانک ملت، بانک تجارت و بانک ايران زمين.در مدل ریسک اعتباری، آزمون فرضیه خطی بودن رد شد و مدل PSTR با یک تابع انتقال و یک حد آستانه‌ای به‌عنوان مدل بهینه شناسایی گردید. بر اساس نتایج، کفایت سرمایه، شاخص رقابت‌پذیری و کارایی مدیریت تأثیر منفی و معناداری بر ریسک اعتباری دارند. به‌ویژه پس از عبور از حد آستانه مشخصی برای کفایت سرمایه، شدت تأثیرگذاری این متغیرها افزایش یافته و واکنش ریسک اعتباری به تغییرات شدت بیشتری پیدا می‌کند. سایر متغیرهای کنترلی از جمله شفافیت بانکی، اندازه دارایی‌ها و نسبت ارزش دفتری به بازار نیز دارای تأثیر معنادار بر ریسک اعتباری بودند.در مدل ریسک نقدینگی نیز وجود رابطه غیرخطی بین متغیرهای اصلی و ریسک نقدینگی تأیید شد و مجدداً مدل PSTR با یک تابع انتقال انتخاب گردید. متغیر انتقال در این مدل کارایی مدیریت بود. نتایج نشان داد که افزایش کارایی مدیریت، کفایت سرمایه و رقابت‌پذیری منجر به کاهش ریسک نقدینگی می‌شود و این اثر در محدوده‌های فراتر از حد آستانه شدت بیشتری می‌گیرد. سایر متغیرهای کنترل از جمله ROA، اندازه دارایی، نقدینگی و اهرم مالی نیز نقش مهمی در تبیین ریسک نقدینگی ایفا کرده‌اند.به طور کلی، یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که اثرگذاری متغیرهای کلیدی مانند کفایت سرمایه، رقابت و کارایی بر ریسک‌های بانکی به صورت غیرخطی و وابسته به سطح متغیر انتقال است و این امر اهمیت سیاست‌گذاری‌های هدفمند و انعطاف‌پذیر در حوزه نظارت بانکی را برجسته می‌سازد.