تحلیل و ارزیابی معیارهای تأثیرگذار در رشد هوشمند شهری با تأکید بر TOD (موردپژوهش: شهر بسطام)

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، گروه مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران.

2 استادیار، گروه معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران.

3 استادیار، گروه معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران. *(مسوول مکاتبات)

doi
10.30495/jest.2023.65655.5618
چکیده

زمینه و هدف: نظریۀ رشد هوشمند شهری در واکنش به گسترش پراکندۀ شهرها و بر مبنای اصول توسعۀ پایدار شکل‌گرفته است که یکی از بهترین نمونه‌های آن،TOD (توسعه حمل و نقل همگانی محور) است. تا زمانی که توسعه و برنامه‌های شهری بر مبنای حرکت اتومبیل تهیه و اجرا گردند، مسائل و مشکلات متعددی در شهرها ایجاد می‌شود و دستیابی به رشد هوشمند و TOD امکان‌پذیر نخواهد بود. هدف اصلی این پژوهش ارائه راهبردهایی جهت توسعه شهر بسطام بر اساس رشد هوشمند شهری با تأکید بر رویکرد TOD است.روش بررسی: روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و جمع‌آوری اطلاعات به روش اسنادی، پرسشنامه و مصاحبه در پاییز ۱۴۰۰ انجام ‌شده است. برای تحلیل داده‌ها در ابتدا نقاط قوت و ضعف، فرصت‌ها و تهدیدها بر اساس روش SWOT، با توجه به نظر شهروندان و متخصصان برای محدودۀ مورد مطالعه بررسی شدند، سپس پیشنهاد‌ها در قالب راهبردها ارائه شده و با استفاده از تکنیک QSPM اولویت‌بندی شدند.یافته‌ها: نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل ماتریس‌های داخلی و خارجی نشان داد که مجموع امتیاز نهایی عوامل داخلی با توجه به نظرات شهروندان و متخصصان به ترتیب ۲۶۷/۲ و ۲۷۳/۲ و مجموع امتیاز نهایی عوامل خارجی به ترتیب برابر ۱۷۶/۲ و ۴۲۶/۲ است؛ چون این اعداد کمتر از ۵/۲ است، نشان می‌دهد که در شرایط موجود، شهر بسطام از نظر عوامل داخلی و خارجی دارای ضعف و تهدید می‌باشد، لذا تمرکز راهبردهای ارائه شده باید در جهت به حداقل رساندن ضعف‌های موجود و عواقب سوء تهدیدها باشد.بحث و نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان می‌دهد که از نظر شهروندان راهبرد فراهم کردن امکانات لازم در پیاده‌راه‌ها و طراحی با توجه به اقلیم و شرایط آب و هوایی با ۵/۹۶ امتیاز و از نظر متخصصان راهبرد توجه مسئولان امور شهری به محدود کردن محورهای حرکتی سواره و گسترش مسیرهای پیاده با ۶/۰۷ امتیاز در اولویت قرار دارند.