تحلیل روایی- عرفانی داستان دلاویزتر از سبز
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه گیلان
2 دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه گیلان
doi
چکیده
منتقدان و پژوهشگران ادبی در تحلیل عرفانی آثار ادبی معاصر بیشتر به بررسی اشعار فارسی پرداختهاند؛ در حالی که نثر داستانی بهویژه داستان کوتاه، در دهههای اخیر در بازتاب دادن باورها، رفتارها، و آموزههای عرفانی نقش بسزایی داشته است؛ داستان کوتاه دلاویزتر از سبز نوشته علی مؤذنی ازجمله این داستانها است. هدف ما در این مقاله این است که این داستان را با روش توصیفی تحلیل کنیم و با بررسی آن در سه سطح درونمایه، کاربرد تصاویر ادبی، و نحوة روایت نشان دهیم که چگونه مفاهیم عرفان کلاسیک در آن بازسازی شدهاند. در این داستان، مضامین عرفانی مانند سیروسلوک، معرفت نفس، امتحان الهی، صلح و دوستی، ولایت، وحدت شهود، و جمعیت خاطر با مفاهیم دینی پیوند خوردهاند و مفاهیم و درونمایههای عرفان کلاسیک در فرمی جدید در آن بازتاب یافتهاند؛ همچنین هماهنگی نحوة بهکارگیری تصاویر ادبی و شیوة روایت با درونمایة عرفانی آن سبب انسجام ساختاری داستان شده است.