نسخه فارسی مقیاس تجارب قلدری برای دانش‌آموزان: ساخت و روایی‌ یابی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی، دانشگاه آزاد

2 دانشیار گروه روان‌شناسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

3 شهید بهشتی

doi
چکیده

این پژوهش با هدف ساخت و اعتباریابی مقیاسِ تجارب قُلدري برای دانش‌آموزان انجام شد. در این پژوهش توصیفی ـ پیمایشی از جامعة آماری نوجوانان تیزهوش شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴، ۵۰۰ دانش‌آموز (۲۵۰ دختر و ۲۵۰ پسر) با روش نمونه‌برداری دردسترس انتخاب شدند و به مقیاس تجارب قُلدري برای دانش‌آموزان و ابزار غربالگری تاب‌آوری روان‌شناختی در نوجوانان تیزهوش (الماسی، شکری و فتح‌آبادی، ۱۴۰۲) پاسخ دادند. نتایج تحلیل عاملی تأييدي نشان داد که در مقیاس تجارب قُلدري برای دانش‌آموزان مدل اندازه‌گیری مشتمل بر سه بُعد قُلدري ارتباطی، قُلدري کلامی و قُلدري فیزیکی، با داده‌ها برازش قابل قبولی داشت. هم‌چنین، نتایج مربوط به همبستگی بین وجوه چندگانة تجارب قُلدري با ابعاد منابع درون ـ برون‌فردی تاب‌آوری روان‌شناختی، شواهد مضاعفی در دفاع از روایی ملاکی این ابزار فراهم آورد. ضرایب همسانی درونی ابعاد چندگانة مقیاس شامل قُلدري ارتباطی، قُلدري کلامی و قُلدري فیزیکی به ترتیب برابر با 93/0، 95/0 و 94/0 به‏دست آمد. در مجموع، این پژوهش با تأسی از روی‌آوردی چندوجهی‌نگر، ضمن دفاع از ساختاری با شمول سه طبقة مفهومی قُلدري ارتباطی، فیزیکی و کلامی، از مشخصه‌های فنی روایی و اعتبار آن برای سنجش قُلدري در مدرسه در نوجوانان، به طور تجربی حمایت کرد.