آینده نگاری طرح تحول سلامت جمهوری اسلامی ایران با رویکرد برنامه ریزی بر مبنای سناریونگاری

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی سمنان

2 دانشگاه ارومیه

3

doi
10.61186/ismj.27.5.368
چکیده

زمینه: طرح تحول سلامت، برنامه ای جامع برای بهبود نظام سلامت ایران با اهداف افزایش دسترسی به خدمات، کاهش هزینه های درمانی، ارتقای کیفیت خدمات و تحقق عدالت در سلامت است. با این حال، دستیابی به این اهداف مستلزم بازنگری اساسی در ابعاد اقتصادی، ساختاری و اجتماعی با رویکرد آینده نگر است. این پژوهش با هدف آینده نگاری طرح تحول سلامت برای سیاست گذاری بهینه انجام شد . مواد و روش ها: روش پژوهش ترکیبی (کمی- کیفی) و مبتنی بر مرور منابع، تحلیل تأثیرات متقابل و سناریونگاری بود. داده ها با نرم افزارهای میک مک و سناریوویزارد و نظرات خبرگان حوزه بهداشت و درمان تحلیل شدند . یافته ها: تجزیه و تحلیل داده ها با نرم افزار سناریوویزارد نشان داد احتمال وقوع 9 سناریو بیش از دیگر سناریوها است و 297 سناریو احتمال وقوع کمی دارند. از این 9 سناریو، 4 سناریو قوی تر بودند. سناریوی اول با نمره اثرگذاری 221 به عنوان قوی ترین معرفی شد. اما این سناریو نشان دهنده شرایطی نامطلوب است که تمامی نیروهای پیشران در وضعیت بحرانی قرار دارند. سناریوی دوم با نمره 181، سناریوی سوم با نمره 102 و سناریوی چهارم با نمره 65 به ترتیب در رتبه های بعدی قرار گرفتند. با این حال، تحقق این سناریوها بدون انجام اصلاحات اساسی در ابعاد اقتصادی، ساختاری و اجتماعی، مطلوب نخواهد بود. نتیجه گیری: نتایج پژوهش نشان داد که چالش های مالی، کمبود زیرساخت ها و ناهماهنگی میان تخصص و تحولات سلامت، موانع اصلی اجرای موفق طرح هستند. برای بهبود وضعیت، تقویت زیرساخت های فناوری اطلاعات، تدوین سیاست های مالی، اجرای برنامه های آگاهی بخش و استفاده از روش های آینده پژوهی پیشنهاد می شود. همچنین، مدیریت گام به گام و هدفمند پروژه ها می تواند به تحقق اهداف طرح کمک کند.