نظریة مشورتی دیوان بین‌المللی حقوق دریاها در خصوص مسئولیت دولت صاحب پرچم در قبال صید غیرمجاز

نویسندگان

1 استادیار حقوق بین‌الملل دانشکدة حقوق دانشگاه قم، قم، جمهوری اسلامی ایران

doi
10.22059/jplsq.2023.345242.3299
چکیده

کمیسیون منطقه‌ای شیلات، مبادرت به طرح چهار سؤال از دیوان بین‌المللی حقوق دریاها کرده و از آن خواسته است که نظر مشورتی صادر کند. دیوان بین‌المللی حقوق دریاها، با تفسیری پویا از مادة 21 اساسنامه و مادة 138 مجموعه قواعد دیوان، حکم داد که صلاحیت صدور نظر مشورتی، منحصر به شعبه دعاوی بستر دریا نیست. در پروندة شمارة 21، اولین مرتبه‌ای است که هیأت عمومی قضات دیوان بین‌المللی حقوق دریاها نظر مشورتی صادر کرده است؛ امری که خود می‌تواند موجب شود تا نظری جامع‌تر ارائه شود. مقالة پیش رو بر آن شده است تا به تحلیل ماهوی نظر مشورتی دیوان بین‌المللی حقوق دریاها در پروندة شمارة 21 بپردازد به این منظور، عملکرد دیوان بین‌المللی حقوق دریاها در پاسخ به پرسش‌های چهارگانة کمیسیون منطقه‌ای شیلات، جداگانه بررسی می‌شوند. روش پژوهش، توصیفی-تحلیلی است. دیوان یادشده از رهگذر پاسخ به پرسش‌های کمیسیون منطقه‌ای شیلات، به غیرقابل عدول بودن تعهدات دولت صاحب پرچم در مقابله با صید غیرقانونی، گزارش نشده و ساماندهی نشده و مسئولیت مدنی دولت صاحب پرچم در اعمال مقتضی در مقابله با آن تصریح داشته و بر مناسبات میان مدیریت منابع زنده دریایی و حفاظت از محیط زیست دریایی تأکید کرده است؛ امری که پیشتر در قضایایی نظیر بلوفین جنوبی نیز به آن تصریح شده بود که خود، نشان از قوام‌یافتگی آن دارد.