تعیین زاویه تمایل بهینه برای روشنایی طبیعی آتریوم در تهران بر اساس زوایای خورشید و ویژگی‌های اقلیمی

نویسندگان

1 دانشجوی ارشد مهندسی معماری دانشگاه علم و صنعت تهران.

2 دانشیار گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت تهران. *(مسوول مکاتبات)

3 استادیار گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت تهران.

doi
10.30495/jest.2022.63682.5529
چکیده

زمینه و هدف: نور روز تاثیر مثبتی بر سلامتی افراد، بهره‌وری کارمندان و ارزندگی املاک دارد. لیکن با افزایش بلندمرتبه سازی در شهر‌های پرجمعیت، دسترسی طبقات تحتانی به روشنایی طبیعی با چالش‌هایی همراه است. آتریوم یکی از استراتژی‌های تامین نور طبیعی برای طبقات تحتانی است. عملکرد روشنایی طبیعی آتریوم قبل از ساخت به لطف شبیه سازی رایانه‌ای قابل ارزیابی است. تا پیش از این، شبیه سازی نور روز تنها محدود به شرایط آسمان ابری بود. لیکن با روش‌های جدید شبیه سازی رایانه‌ای نور روز، می‌توان متغیر‌های وضعیت خورشید و شرایط آسمان را در طول یکسال و در تمام ساعات روز بررسی کرد. این پیشرفت اعمال مولفه‌ی نور مستقیم خورشید در شبیه سازی ممکن کرده و در نتیجه امکان بررسی تاثیر شاخصه‌هایی از معماری که با جهت نور مستقیم در ارتباط هستند فراهم شده است. با توجه به نکته فوق، این پژوهش بر تاثیر زاویه تمایل دیوار‌های داخلی آتریوم بر روشنایی اتاق‌های مجاور آن تمرکز دارد.روش بررسی: زوایای مختلف آتریوم، در جهت شمال و جنوب به روش "مدل سازی روشنایی طبیعی مبتنی بر اقلیم" برای شهر تهران بررسی شده‌اند. از معیار‌های سنجش روشنایی طبیعی sDA، ASE و UDI برای انجام شبیه سازی‌های رایانه‌ای استفاده شده است.یافته‌ها: متمایل شدن جداره‌های داخلی آتریوم با زاویه 20 درجه به سمت جنوب باعث بهبود هر سه معیار ذکر شده در طبقات تحتانی آتریوم می‌شود. لیکن تمایل دیوار‌های آتریوم به سمت شمال، علاوه بر تاثیر نامطلوب بر روشنایی طبقات پایین، در طبقات بالا نیز خیرگی را افزایش می‌دهد.بحث و نتیجه گیری: اگرچه تاثیر زاویه تمایل بر عملکرد روشنایی طبیعی آتریوم به برجستگی سایر عوامل نیست، با این حال طراح می‌تواند در مراحل اولیه طراحی، به کمک چیدمان صحیح و الویت بندی مناسب فضاها برای بهره گیری از روشنایی طبیعی، این تاثیر را به حداکثر برساند.