فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: امروزه مدیریت پسماند بسته‌بندی مواد غذایی یک چالش در مقیاس جهانی می‌باشد که کشورهای درحال توسعه را با محدودیت‌های اقتصادی فراوانی مواجه کرده است. این پسماندها اگر به درستی مدیریت نشوند پیامدهای جبران ناپذیری بر کیفیت محیط زیست و سلامتی انسان بهمراه خواهد داشت. هدف این مقاله گزینش سناریوهای پایدار مدیریت پسماند با توجه به طراحی محصول می‌باشد. روش بررسی: در این پژوهش با شبیه‌سازی یک مدل ریاضی دو هدفه، هزینه‌های ناشی از سناریوهای مدیریت پسماند و بطور همزمان اثرات مخرب بر کیفیت محیط زیست و سلامتی انسان کمینه‌سازی شده است. مدل ارائه شده که قابلیت استفاده در صنایع گوناگون را دارد با مد نظر قرار دادن جزئیات طراحی، آنالیز چرخه حیات و گزینه‌های پایان عمر محصول برای یک مثال واقعی، با بکارگیری الگوریتم بهینه‌سازی ژنتیک باینری پیاده‌سازی شده است. یافته ها: به طور کلی برآورد جواب بهینه مدل پیشنهادی در هر گروه از محصولات، سناریو برنده متناسب با آلترناتیو طراحی بهینه را نشان می‌دهد که گزینه ای اقتصادی با کمترین میزان تاثیرات مخرب بر محیط زیست و سلامتی انسان می باشد. نتایج پیاده‌سازی مدل برای یک مثال واقعی نشان می‌دهد در هفت گروه محصول تعریف شده سناریو چهار (کاهش در مبدا 25%، بازیافت 25 % و سوزاندن 45% و دفن بهداشتی 5%) و سناریو پنج (کاهش در منبع به میزان 60 %، سوزاندن 30% و دفن بهداشتی10%) گزینه‌های غالب و برنده برای طراحی‌های بهینه در اکثر گروه محصولات می‌باشند. بحث و نتیجه گیری: مدل شبیه‌سازی شده به تولیدکنندگان کمک می‌کند تا برآوردی مناسب از پیامدهای محیط زیستی و اقتصادی محصول طراحی شده داشته باشند. همچنین این پژوهش به تصمیم گیرندگان و سیاست گذاران این امکان را می دهد تا در راستای دستیابی به اهداف توسعه پایدار، با قانون گذاری تولیدکنندگان را به پذیرش مسئولیت در قبال مدیریت پایان عمر محصولات خود ترغیب نمایند.