شقاوت و شکنجه در اساطیر و حماسههای ایرانی (با تکیه بر شاهنامۀ فردوسی)
نویسندگان
1 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ولایت
doi
چکیده
شکنجه از قدیمیترین پدیدههای زندگی اجتماعی و سیاسی بشر است. تاریخ ملل مملو از اعمال شنیع و ننگین انسانها است که غالباً به مرگ دردناک همنوع میانجامیده؛ شقاوتهایی همچون مُثله کردن، سوزانیدن، پوست بازکردن، شکنجۀ نُه مرگ، و جز آنها. شگفتآور است دانستن اینکه دینورزان نیز گاه در همسویی با ارباب قدرت، مُهر تأیید بر چنین رفتارهایی مینهادهاند. نویسندۀ این جستار بر آن است تا با روشی توصیفی ـ تحلیلی ضمن اشارهای گذرا به چند و چون شکنجه در ایران باستان، آن را در برخی آثار حماسی فارسی به ویژه شاهنامه بررسی کند. یافتهها نشان میدهد که به گواهی شاهنامه، در ایران پیش از اسلام، انواع شکنجه به انگیزههای مختلف اِعمال میشده و فردوسی با تمام دلبستگی به فرهنگ ایران، از بیان این نقاط تاریک تاریخ ایران فروگذار نکرده است. دیگر آنکه سختترین شکنجهها در پی اتّحاد قدرتمندان و دینورزان، برای سرکوب مخالفان و دستیابی به مشروعیت و قدرت بیشتر، اِعمال میشده است.
