روندیابی شاخص نرمال شده سلامت زیست محیطی مبتنی برداده های ماهواره ای از سال 2001 تا 2013 و ارتباط آن با کانون های گردوغبارغرب آسیا
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری سنجش ازدور دانشگاه تهران
2 استادیارگروه سنجش ازدور و GIS،دانشگاه تهران
3 استادیار گروه سنجش از دور و GIS دانشکده جغرافیا دانشگاه تهران
4 استاد گروه سنجش از دور و GIS،دانشگاه شهید چمران اهواز
doi
10.22131/sepehr.2018.32334چکیده
سنجش از دور عرصهی نوینی را در پایش و مدلسازی متغیرها و پارامترهای محیطی، در سطوحی متفاوت گشوده است به طوری که میتواند به عنوان یک زمینه تحقیقاتی و عملیاتی مناسب برای پیشبینی و مقابله با اثرات مخرب بحرانهای زیست محیطی، قلمداد گردد. در این میان، قابلیتهای سنجندهیMODIS به لحاظ ارائه محصولات متنوع جهت تخمین پارامترهای محیطی، بیشتر از هر ابزار دورکاوی دیگر، نمود یافته است. در تحقیق حاضر از محصولات سنجنده MODIS برای معرفی شاخص نرمال شده سلامت زیست محیطی، NHEI، همراه با روندیابی تغییرات زمانی و بررسی ارتباط آن با کانونهای گردوغبار غرب آسیا در دههی اخیر، استفاده شده است. این شاخص، به صورت توأمان رفتارهای دمای سطحی و پوشش گیاهی را مدلسازی می کند. به علت همبستگی بالای نتایج حاصل از شاخص توسعه داده شده با کانونهای گردوغبار، از آن میتوان به عنوان مبنایی برای مدلسازی و روندیابی رفتار کانونهای گرد و غبار بهره برد. NHEI برای سالهای 2002 تا 2013 توسعه یافت، سپس روند تغییرات آن به کمک فرآیند روندیابی خطی آشکارسازی شد و ارتباط آن با کانونهای گردوغبار ارزیابی گردید. از آنجایی که NHEI روند تغییرات عناصرکلیدی دما، پوشش گیاهی و رطوبت را به صورت توأم نشان میدهد، نتایج روندیابی سلامت زیست محیطی حکایت از کاهش کلی شدت و گستره آن در محدودهی مورد مطالعه دارد. در حالی که توزیع نواحی بحرانی به سوی پراکندگی بیشتر میل نموده است. این مطالعه بر قابلیتهای NHEI در پایش و مدلسازی متغیرهای محیطی در ارتباط با طوفانهای گردوغبار، تأکید میورزد به طوری که متوسط NHEI کانونهای گردوغبار به طور معنیداری کمتر از متوسط NHEI محدوده مطالعاتی بود، بنابراین نتایج این مطالعه میتواند افق جدیدی در حوزهی برآورد پارامترهای محیطی به کمک طراحی شاخصهای سنجش از دوری نوین را بگشاید.