ظرفیتها و محدودیتهای اسطورهپردازی در رمان جنگ
نویسندگان
1 دانشآموختة دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بوعلی سینا همدان
2 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بوعلی همدان
doi
چکیده
اسطوره و اسطورهپردازی از تمهیداتی اساسی است که مناسبت قابل توجهی با پدیدۀ جنگ دارد و نویسندگان جنگ با توسل بدان میتوانند آثار ادبی ماندگاری خلق کنند. در این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی، ظرفیتها و محدودیتهای اسطورهپردازی در رمانهای جنگ بررسی شده است. نگارندگان با تأمل در ساختارهای سیاسی، اجتماعی، روانشناختی، فرهنگی و... مسلط در دوران جنگ، به کشف و واکاوی بسترها و موانع اسطورهپردازی در رمانهای جنگ پرداختهاند. مطالعات انجام شده نشان میدهد، ظرفیتهایی مانند تأثیرپذیری و الگوبرداری جنگ از انقلاب اسلامی و تأثیر انقلاب در به کارگیری اسطوره، تأثیر دین در خلق و بازپیدایی اسطورهها، شباهت ساختار روایت انقلاب و جنگ با ساختار کلان پایۀ اسطورۀ ایرانی؛ یعنی تقابل خیر و شر و...، میتوانستند محل توجه نویسندگان برای خلق رمانهای اسطورهای ماندگار باشند؛ از سوی دیگر، محدودیتهایی مثل نگاه تکساحتی و احساس استغنای بسیاری از نویسندگان نسبت به شناخت اساطیر ایران و اساطیر دیگر ملل، و همچنین عواملی از این دست، در گرایش نویسندگان جنگ به اسطوره موانعی به وجود آورده است.