تحلیل همدیدی مخاطره امواج گرما در شمال غرب ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری آب و هواشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 دانشجوی دکتری آب و هواشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
3 استاد گروه آب و هواشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
4 دانشجوی دکتری آب و هواشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
چکیده
دما از عناصر اساسی اقلیم است لذا تغییرات ناگهانی یا کوتاه مدت و درازمدت آن میتواند ساختار آب و هوای هر محلی را دگرگون سازد. در این پژوهش تحلیل سینوپتیکی امواج گرمایی هجده ساله اخیر(1999-2016) در شمال غرب ایران مورد بررسی قرار گرفت. با استفاده از دادههای دمای روزانه، موجهای گرما را که با افزایش ناگهانی و هماهنگ دما در همه ایستگاههای انتخابی منطقه شمال غرب ایران رخ داده بود، بر روی نمودار به صورت ماهانه(72 نمودار) مشخص گردید، که با این روش 14 موج گرما با شدتهای مختلف شناسایی گردید. سپس با استفاده از داده های NCEP-NCAR و نرم افزار GRADS و چهار سطح تراز دریا، 850، 700 و 500 هکتوپاسکال، انتخاب گردیدند و نقشههای سینوپتیکی تهیه گردید و مورد تحلیل همدیدی قرار گرفتند. بر اساس نتایج بدست آمده با قرار گرفتن پشته حاصل از مراکز واچرخندی بر روی نیمه غربی ایران در روز اوج موج گرما، و با همگرا شدن هوا سبب فرونشینی و نشست هوا و در نهایت گرم شدن آن به صورت آدیاباتیک میشود. بررسی موج گرما از 48 ساعت قبل از شروع آن تا پایان موج و گذشتن از روی منطقه نشان میدهد که مراکز پرفشار جنب حاره ابتدا بر روی عربستان و شمال شرق آفریقا بسته میشوند و از روی دریای سرخ و عربستان عبور کرده و تا پایان موج گرما از شرق ایران گذشته و بعد از آن ضعیف شده و به عرضهای پایین جابجا میشوند.