توکسینولوژی حلزون های زهرآگین دریایی
نویسندگان
1 دانشگاه شهید بهشتی
2
doi
10.52547/ismj.24.5.505چکیده
تعداد گونههای حلزونهای دریایی زهراگین بهطرز شگفت آوری زیاد هستند. ونومهای مخروطیها، در یک مجرای لولهای طویل از یک دستگاه زهری پیچیده ، تولید میشوند و کوکتلی از توکسین ها ی متعدد بهویژه کونوتوکسینها را تشکیل میدهند که از قدرت و اختصاصیت بالایی برای گیرندههای اختصاصی اهداف خود برخوردار هستند. آن ها کانالها، گیرندههای مختلف عصبی عضلانی و یا هورمونهای قربانی را مهار و موجب تداخل در سیگنالهای انتقالی طعمه یا بازداری شکارچیان میگردند. حلزونهای مخروطی، توانایی شگفتانگیزی برای جابجایی سریع بین دو نوع مختلف ونوم های شکاری یا دفاعی در پاسخ به محرک های دفاعی یا شکاری را دارا میباشند. کونوتوکسینها و کونوپپتیدهای مختلفی چون α - کونوتوکسینها، σ - کونوتوکسین ها، ω - کونوتوکسین ها ، μ - کونوتوکسین ها، ψ -کونوتوکسینها، τ -کونوتوکسینها، δ -کونوتوکسینها و κ - کونوتوکسینها، کونکونیتزین ها، کونانتوکینها، کونتریفانها، کونوتوکسینهای Ac1 ، کونوانسولین ها، کونوتوکسین های شبه-گرانولین از کونوئیدها؛ اوگرپپتیدها از ونوم پپتیدهای خانواده تربریده؛ توریپپتیدها از ونوم پپتیدهای خانواده توریده؛ کراسیپپتیدها از ونومپپتیدهای حلزونهای کراسیسپیریده؛ کلاتورلیپپتیدها از ریزکونوئیدههای زهرآگین کلاتورلیده و توکسینهای دیگری چون پپتیدهای آرفامید و شبهنوروپپتیدهای درون زایی نظیر کونوپرسینها و نیز کونتولاکینها در زهر مخروطی ها دیده شده اند که عمکردهای زیستی و فارماکولوژیک شگفت انگیزی را نشان دادهاند. با توجه به مورد تأیید قرارگرفتن برخی کونوتوکسینها از جمله داروی ضددرد زیکونیتاید ( Prialt ® )، در کارآزماییهای بالینی و پتانسیل زیست پزشکی آن ها، تحقیقات فعلی به این توکسینها معطوف گشته است. استفاده از رویکردهای ونومیکس یکپارچه، سرعت کشف توالیهای کونوتوکسین بیان شده را به طرز چشمگیری افزایش داده است. امید است که با درک بهتر و شناسایی کونوتوکسینها و سایر توکسینهای به دست آمده از سایر حلزونهای دریایی، در درمان بیماریهایی که بشر در برابر آن ها تسلیم شده است، مورد استفاده قرار گیرند.