بهینه‌سازی زمان و هزینه در عوامل کلیدی تاب‌آوری زنجیره تأمین با رویکرد PLS-SEM مطالعه موردی صنایع غذایی ایران

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیرت دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی،ارومیه،ایران

2 دانشجوی دکترای مدیریت دولتی، گروه مدیریت ، واحد ارومیه ، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد،گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران جنوب، ایران

4 کارشناسی ارشد عمران سازه، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مهاباد، ایران

doi
چکیده

در سال‌های اخیر، افزایش پیچیدگی زنجیره‌های تأمین و اختلالات پیش‌بینی‌نشده مانند کووید-۱۹ و نوسانات اقتصادی، تاب‌آوری زنجیره تأمین را به چالش کلیدی مدیریت عملیات تبدیل کرده است. صنایع غذایی ایران، با توجه به فسادپذیری محصولات، حساسیت زمانی و نقش حیاتی در امنیت غذایی، آسیب‌پذیری بالایی نشان می‌دهند. این پژوهش، عوامل کلیدی تاب‌آوری (انعطاف‌پذیری، ردیابی و شفافیت اطلاعات، همکاری تأمین‌کنندگان، نوآوری فناوری اطلاعات، مدیریت ریسک) را شناسایی و تحلیل می‌کند و تأثیر آن‌ها بر بهینه‌سازی همزمان زمان بازیابی اختلالات و هزینه‌های لجستیکی/عملیاتی را بررسی می‌نماید. روش‌شناسی توصیفی-همبستگی و کاربردی، با رویکرد PLS-SEM بر نمونه هدفمند مدیران/کارشناسان صنایع غذایی ایران، روابط علّی مدل را آزمون کرد. یافته‌ها تأیید می‌کنند عوامل کلیدی بر تاب‌آوری کلی تأثیر مثبت معنادار دارند و تاب‌آوری بر بهینه‌سازی زمان/هزینه اثرگذار است. نوآوری در تلفیق PLS-SEM با بهینه‌سازی عملیاتی برای تحلیل همزمان ابعاد زمانی/هزینه‌ای است. نتایج، سهم علمی در ادبیات تاب‌آوری و سهم کاربردی در راهکارهای مدیریتی (اولویت انعطاف‌پذیری/مدیریت ریسک برای کاهش زمان/هزینه) ارائه می‌دهد. چارچوب قابل تعمیم به صنایع آسیب‌پذیر است و تحقیقات آینده بر مدل‌های طولی/فناوری دیجیتال تمرکز کنند.