تاثیر فعالیت های صنعتی بر کیفیت زندگی ساکنان نواحی کارکردی مسکونی همجوار (مطالعه موردی: منطقه 16 شهر تهران)
نویسندگان
1 دانش آموخته دکترای برنامه ریزی شهری و منطقه ای، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. *(مسوول مکاتبات)
2 استاد برنامه ریزی شهری و منطقه ای، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
doi
10.22034/jest.2018.25372.3442چکیده
زمینه و هدف: نواحی مسکونی همجوار با فعالیت های صنعتی در شهرها، همواره تحت تاثیر ویژگی های محیطی این فعالیت ها بوده و کیفیت زندگی ساکنان نیز متاثر از این صنایع است. در این مقاله دو فعالیت صنعتی نسبتا آلاینده(کارخانه روغن نباتی قو و نیروگاه بعثت) در منطقه 16 شهر تهران به عنوان مورد پژوهش انتخاب شده و چگونگی تاثیر آنها بر کیفیت زندگی ساکنان همجوار با این فعالیت ها از ابعاد عینی و ذهنی مورد بررسی قرار گرفته است. هدف از این پژوهش شناسایی چگونگی تاثیر این فعالیت های صنعتی بر کیفیت زندگی ساکنان همجوار است. روش بررسی: در این پژوهش از فن ارزیابی اثر و چهار منبع اطلاعاتی شامل اسناد رسمی موجود، برداشت میدانی، مصاحبه و پرسشنامه(به تعداد 385 عدد) با روش نمونهگیری تصادفی سیستماتیک استفاده شده و در تحلیل داده ها، روش های آمار توصیفی به کار رفته است. یافتهها: فعالیت های منتخب دارای اثرات مثبت و منفی بر "قلمروهای کیفیت زندگی" افراد، در ابعاد عینی و ذهنی و در زمینه های مختلف(مانند محیط زیستی، اجتماعی، اقتصادی، کالبدی و ترافیکی) بوده اند؛ مطالعه کیفیت زندگی کلی ساکنان نشان داد که با وجود اثرات منفی این صنایع، 38 درصد از ساکنان، از کیفیت زندگی کلی خود راضی بوده اند. بحث و نتیجهگیری: با توجه به اینکه کیفیت زندگی کلی فرد، درنتیجه ترکیب رضایتمندی از قلمروهای مختلف با اولویت بندی ذهنی وی مشخص می شود، میزان رضایتمندی ساکنان از کیفیت زندگی کلی خود، نشان دهنده این موضوع است که از دید ساکنان، تاثیر مثبت فعالیت های صنعتی در زمینه های اقتصادی و اجتماعی، به علاوه رضایتمندی نسبی از سایر قلمروهای کیفیت زندگی، تا حدودی توانسته اثرات منفی این فعالیت ها را در زمینه های محیط زیستی، ترافیکی و کالبدی در قلمروهای مربوطه پوشش داده و میزان نارضایتی ساکنان را از زندگی در همجواری این فعالیت ها کاهش دهد.