تبارشناسی مبانی هویت ملی در تاریخنگاری ملی گرایانه دوران قاجار و مشروطه
نویسندگان
1 عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهرود
2 عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران
doi
چکیده
ظهور تاریخنگاری ملی گرایانه در دوران قاجاریه و مشروطه یکی از مهمترین محورهای شکلگیری هویت ملی نوین در ایران معاصر بهشمار می رود. از زمان ورود ناسیونالیسم بهعنوان یک ایدئولوژی مدرن به ایران در سدة نوزدهم میلادی، بسیاری از مسائل فرهنگی ایران، از جمله تاریخنگاری و نحوة نگاه به گذشته تحت تأثیر این ایدئولوژی قرار گرفت و به تدریج نوع جدیدی از تاریخنگاری و بازنمود وقایع گذشته در میان منورالفکرهای دوران قاجار و مشروطیت پدید آمد که طی آن تاریخ نویسان ایرانی با محور قرار دادن ملیگرایی، به بازنویسی تاریخ ایران در قرون گذشته پرداختند و در این میان، بهویژه با برجسته کردن تاریخ ایران باستان و قرار دادن این دوره بهعنوان دوران حیات ملی ایران و ایرانیان، بنیانهای هویت ملی ایران نوین بر اساس هویت باستانی ایرانیان را پی ریزی کردند. در این مقاله کوشش شده است تا با مبنا قرار دادن اصلیترین معاصرنویسی های دوران مورد بحث، میزان تأثیر تاریخنگاری های ملیگرایانه بر توسعة نگاههای ناسیونالیستی به تاریخ ایران و جست جوی بنیانهای هویت ملی در تاریخ ایران باستان در میان روشنفکران و رجال سیاسی و فرهنگی معاصر ایرانی شناسایی و مشخص شود.