کیخسرو و بهرام (خوانش بینامتنی شاهنامه و هفت پیکر از منظر شخصیت پردازی اسطورهگونه کیخسرو و بهرام گور)
نویسندگان
1 استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس
2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس
doi
چکیده
شاهنامه به عنوان الگوی سرآمد حماسههای ایرانی، منشأ خلق آثار متعدد حماسی پس از خود شده است. در این پژوهش با خوانشی بینامتنی، اثرگذاری شاهنامه بر هفتپیکر نظامی در خلق شخصیت اسطورهگونۀ بهرام گور بررسی شده است. پژوهش حاضر در پی یافتن مواردی از داستان و شخصیت اسطورهای کیخسرو در شاهنامه است که الهامبخش شخصیتپردازی نظامی در پردازش شخصیت بهرام گور بوده است؛ بدین ترتیب میتوان الگویی برای خلق شخصیت بهرام در روایت نظامی پیدا کرد. اشارۀ نظامی در ابتدای هفتپیکر بر ابتنای اثرش بر شاهنامه و شواهد متنی موجود، این مدعا را تقویت میکند. این پژوهش با روشی توصیفی ـ تحلیلی بینامتنی، در حوزۀ دو شخصیت یاد شده، برپایۀ آرای ژرار ژنت دو اثر شاهنامه و هفتپیکر را بررسی کرده و نتایج نشان دهندة آن است که که روابط بینامتنی صریح و ضمنی، در مواردی همچون پیشبینی و رؤیاهای بزرگان در مورد دو شخصیت، اعمال و رفتار، شخصیت عرفانی و فرجام آنها نمود یافته است.
