گونهشناسی منشاء مرگ در اساطیر جهان
نویسندگان
1 استادیار ادیان و عرفان دانشگاه تهران
2 استادیار ادیان و عرفان دانشگاه تهران
doi
چکیده
اسطورهها که به نحوی حکایتِ ورود عناصر مینوی (خیر یا شرّ) به ساحت انسانی هستند، مضامین متفاوتی را به تصویر میکشند و سخنان بسیاری را میتوان از آنها استنباط کرد. در این میان، اسطورههایی وجود دارد که به منشاء اموری همچون منشاء جهان، منشاء انسان، منشاء داروها، منشاء گیاهان و منشاء حیوانات و... میپردازند، مرگ نیز بخشی از این سنخ را به خود اختصاص میدهد. اسطورههای منشاء مرگ دارای انواع گوناگون و لایههای متفاوتی هستند و در میان فرهنگهای مختلف میتوان نشانههایی از آنها را یافت. از این جهت، تحقیق در گونهشناسی چنین اسطورههایی میتواند راه را برای تحلیل دقیقتر اسطورههای ملل هموارتر سازد و هدف از این تحقیق نیز رسیدن به گونهشناسی اسطورههای منشاء مرگ در اساطیر اقوام و ملل مختلف است. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و با رویکردی تطبیقی نشان دهندة آن است که این اسطورهها به دو نوع انسانمدار (انسان آگاهانه یا ناآگاهانه موجب ورود مرگ به زندگی میشود) و غیرانسانمدار (موجودی غیرانسانی موجب چنین رخدادی میگردد) تقسیم میشوند که هر یک از این دو گونه نیز دارای تقسیمات متفاوتی هستند.