بررسی پراکنش فراوانی رعد و برق ها و ارتباط آن با ارتفاع درجنوب شرق ایران
نویسندگان
1 استادگروه جغرافیای طبیعی،دانشگاه تبریز
2 استادگروه جغرافیای طبیعی،دانشگاه تبریز
3 دانشجوی دکتری جغرافیای طبیعی،دانشگاه تبریز
doi
10.22131/sepehr.2018.32340چکیده
آذرخش یکی از جذابترین پدیدههای آب و هوایی است که هنوز به طور کامل درک نشده استودر انواع ابر به زمین، ابر به ابر و درون ابر رخ میدهد. آذرخش نوع ابر به زمین از جمله مهمترین علل مرگ و میر ناشی از عوامل آب و هوایی استوعلاوه بر خسارات مالی، سالانه در حدود 2000 نفر بر اثر این پدیده جان خود را از دست میدهند. در این پژوهش با استفاده از دادههای سنجنده LIS پراکنش، تراکم و چرخه روزانه رعد و برقها بررسی شد و رابطه فراوانی رعد و برقها با ارتفاع از تراز دریا مورد آزمون قرار گرفت. برای بررسی توزیع آماری دادهها از شاخص نزدیکترین همسایه و برای نشان دادن توزیع فضایی دادهها از تابع تراکم کرنل در نرم افزارGIS استفاده شد. رابطه رعد و برقها با ارتفاع، به روش گرافیکی و رگرسیون چند جملهای بررسی شد. نتایج این پژوهش نشان داد که بیشینه فراوانی رعد و برقها در ماههای مارس تا آگوست رخ میدهد. همچنین بررسی تغییرات روزانه نشان داد که از ساعت 13تا 16به وقت محلی فعالیتهای رعد و برقی به صورت معنی داری افزایش مییابد. نتایج شاخصهای نزدیکترین همسایه و تابع تراکم کرنل نشان داد که پراکنش دادهها از الگوی خوشهای پیروی میکندوپراکنش فضایی دادهها طوری است که در دامنههای جنوبی ناهمواریهای جنوبی این منطقه فراوانی رعد و برقها بیشتر است. رابطه فراوانی رعد و برقها با ارتفاع نیز نشان داد که بیشینه فراوانی رعد و برقها در دامنههای جنوبی و قبل از رسیدن به قله اصلی و در ارتفاع بین 700 تا 1200 متر قرار دارد.