تحولات اجتهاد شیعی: مکتب ها، حوزه ها و روش ها (5) اجتهاد بر محور عدالت و کرامت بشری
نویسندگان
1 استاد دانشکده ی حقوق دانشگاه شهید بهشتی.
doi
چکیده
ملا محمد کاظم خراسانی یکی از نامدارترین فقهای قرن معاصر است و شیوه فقاهت صناعت محور را در مکتب نجف رهبری کرده است. او که به کمک شاگردان بر جسته اش نظریه پرداز نظام مشروطیت در ایران است، در گیرودار تشکیل این نظام به صدور بیانه ها و نامه هایی دست یازیده که به دلیل شخصیت و موقعیت ایشان همه را باید "فتوا" تلقی کرد و از نظر مبانی، مستندات و توجیه فقهی مورد بازخوانی و بررسی قرار داد، و اصولاً از هر فقهی انتظار همین است، که اظهارات رسمی و علنی وی مستند به مبانی فقهی او باشد. بازخوانی فتاوای ایشان موجب تقویت این نظر است که اجتهاد شیعی می تواند بر محور اصول عقلانی عدالت و کرامت بشری انجام شود، به آن معنی که برای به دست آوردن احکام شرعی، اصول مزبور در طول سایر دلایل قرارگیرند نه در عرض. در این مقاله سعی شده که با ارائه نمونه هایی از فتاوای صادره در آن دوران توسط ایشان این مدعا به اثبات برسد.