بررسی سمبولهای حیوانگونگی روح در حکایتهای تذکره الاولیاء عطار
نویسندگان
1 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ایلام
2 دانشآموخته کارشناسیارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ایلام
doi
چکیده
در آثار عرفانی متأخر ردپایی از حیوانگونگی روح دیده میشود هرچند قدمت این باورها به ادوار بدوی حیات انسان میرسد. یونگ در آثار خویش که برآمده از تحقیق در اساطیر ملل گوناگون و پژوهشهای مردمشناختی وسیع در آیین اقوام بدوی و شبه بدوی است، به معرفی برخی از نمادهای حیوانی پر تکرار در این فرهنگها میپردازد. در این پژوهش با روش تحلیلی ـ تطبیقی بر مبنای تحلیلهای یونگ به بازخوانی نقش حیوانات در تذکرةالاولیاء پرداختهایم. نتیجۀ این پژوهش نشان میدهد که در موارد زیادی نقش حیوانات، در حکایات تذکرةالاولیاء مبتنی بر باورهای اساطیری حیوانگونگی روح هستند و اگر روح را به تعبیر روانکاوی یونگ، تعبیر قدیمی خود و روان بگیریم، این حیوانات نقش نمادهای ناخودآگاه و مراحل تکامل روان را بر عهده دارند. چنانکه گاه سمبل خود یا روح متعالی عارف هستند، او را حمایت و حفاظت میکنند، با او سخن میگویند، شناختی برتر از وی دارند و به او معرفتی فراعقلی میبخشند؛ گاه نیز مقام عارف را به عنوان رئیس قبیله و صاحب توتم، نشان میدهند.
