ارزیابی میزان انتشار آلاینده‏ها و تغییرات شاخص کیفیت هوا در شهرهای غرب استان مازندران

نویسندگان

1 دانشیار گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، مازندران، نور . *(مسوول مکاتبات)

2 دکتری علوم و مهندسی محیط زیست، گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، مازندران، نور.

doi
چکیده

زمینه و هدف : آلودگی هوا معضل محیط­زیست شهری بوده و حمل و نقل عامل اصلی بروز آن است. در این مطالعه به بررسی آلاینده­های شاخص هوا در غرب استان مازندران پرداخته شده است. میزان انتشار این آلاینده­ها با توجه به میزان مصرف سوخت و ضرایب انتشار آن، در هر شهرستان محاسبه شد و به وسیله شاخص AQI به ارزیابی کیفیت هوای ایستگاه­ها پرداخته شد. روش بررسی: آلاینده­های NO 2 ، SO 2 ، CO و O 3 در 18 ایستگاه غرب استان با استفاده از دستگاه پرتابل aeroQUAL و PM 10 و PM 2.5 نیز توسط دستگاه پرتابل HAZ-DUST سنجش شدند. یافته ­ها: در بین ایستگاه­های مورد بررسی، حداکثر غلظت NO 2 در شهرهای محمودآباد و آمل به ترتیب 70 و µg/m 3 72، حداکثر غلظت CO در میدان مخابرات چالوس و میدان 17 شهریور آمل به ترتیب 71/16 و mg/m 3 88/13، بالاترین غلظت O 3 در شهرک صنعتی چمستان و بندر نوشهر به ترتیب برابر 102 و µg/m 3 100 و بالاترین غلظت ذرات PM 2.5 و PM 10 در مرکز شهر محمودآباد به ترتیب برابر 20 و µg/m 3 31 مشاهده شد. SO 2 درتمامی نقاط نمونه­برداری کمتر از µg/m 3 10 بود. بالاترین میزان انتشار گازهای آلاینده در منابع متحرک مربوط به گاز CO و در منابع ساکن مربوط به گاز NO X بود. بحث و نتیجه گیری: تنها در ایستگاه مرکز نور کیفیت هوا پاک بوده است و میدان مخابرات چالوس بدترین کیفیت هوا (خیلی ناسالم) را به دلیل بالا بودن غلظت CO داشته است. در کلیه شهرستان­ها بخش عمده­ای از آلاینده­ها توسط منابع متحرک تولید می­شوند. درصد گاز NOx منتشر شده از منابع ساکن در شهرهای مختلف خیلی بیشتر از سایر آلاینده­ها بود که دلیل آن مصرف بالای گاز طبیعی در صنایع و منازل مسکونی است. به دلیل این­که کیفیت هوای برخی از ایستگاه­ها در شرایط ناسالم بود و همچنین توریستی بودن شهرهای مورد بررسی، سنجش دوره­ای آلاینده­های هوا در مراکز شهرها و کنترل و کاهش انتشار گازهای آلاینده از منابع ساکن و متحرک پیشنهاد می­گردد.