ارزیابی میزان انتشار آلایندهها و تغییرات شاخص کیفیت هوا در شهرهای غرب استان مازندران
نویسندگان
1 دانشیار گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، مازندران، نور . *(مسوول مکاتبات)
2 دکتری علوم و مهندسی محیط زیست، گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، مازندران، نور.
doi
چکیده
زمینه و هدف : آلودگی هوا معضل محیطزیست شهری بوده و حمل و نقل عامل اصلی بروز آن است. در این مطالعه به بررسی آلایندههای شاخص هوا در غرب استان مازندران پرداخته شده است. میزان انتشار این آلایندهها با توجه به میزان مصرف سوخت و ضرایب انتشار آن، در هر شهرستان محاسبه شد و به وسیله شاخص AQI به ارزیابی کیفیت هوای ایستگاهها پرداخته شد. روش بررسی: آلایندههای NO 2 ، SO 2 ، CO و O 3 در 18 ایستگاه غرب استان با استفاده از دستگاه پرتابل aeroQUAL و PM 10 و PM 2.5 نیز توسط دستگاه پرتابل HAZ-DUST سنجش شدند. یافته ها: در بین ایستگاههای مورد بررسی، حداکثر غلظت NO 2 در شهرهای محمودآباد و آمل به ترتیب 70 و µg/m 3 72، حداکثر غلظت CO در میدان مخابرات چالوس و میدان 17 شهریور آمل به ترتیب 71/16 و mg/m 3 88/13، بالاترین غلظت O 3 در شهرک صنعتی چمستان و بندر نوشهر به ترتیب برابر 102 و µg/m 3 100 و بالاترین غلظت ذرات PM 2.5 و PM 10 در مرکز شهر محمودآباد به ترتیب برابر 20 و µg/m 3 31 مشاهده شد. SO 2 درتمامی نقاط نمونهبرداری کمتر از µg/m 3 10 بود. بالاترین میزان انتشار گازهای آلاینده در منابع متحرک مربوط به گاز CO و در منابع ساکن مربوط به گاز NO X بود. بحث و نتیجه گیری: تنها در ایستگاه مرکز نور کیفیت هوا پاک بوده است و میدان مخابرات چالوس بدترین کیفیت هوا (خیلی ناسالم) را به دلیل بالا بودن غلظت CO داشته است. در کلیه شهرستانها بخش عمدهای از آلایندهها توسط منابع متحرک تولید میشوند. درصد گاز NOx منتشر شده از منابع ساکن در شهرهای مختلف خیلی بیشتر از سایر آلایندهها بود که دلیل آن مصرف بالای گاز طبیعی در صنایع و منازل مسکونی است. به دلیل اینکه کیفیت هوای برخی از ایستگاهها در شرایط ناسالم بود و همچنین توریستی بودن شهرهای مورد بررسی، سنجش دورهای آلایندههای هوا در مراکز شهرها و کنترل و کاهش انتشار گازهای آلاینده از منابع ساکن و متحرک پیشنهاد میگردد.