بررسی مولفه¬های الگوی مطلوب نظارت بر سازمان¬های مسئول حفاظت از محیط زیست

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکده حقوق، دانشگاه قم، قم، ایران

2 دانشجوی مقطع دکترای رشته حقوق عمومی، دانشکده حقوق دانشگاه قم، قم، ایران. *(مسوول مکاتبات)

doi
10.22034/jest.2022.55929.5187
چکیده

زمینه و هدف: نظارت بر سازمان­های مسئول حفاظت محیط زیست صرفاً در صورتی می­تواند تضمین کننده­ی تحقق اهداف نظارت باشد که بر اساس الگویی مناسب و کارآمد صورت پذیرد. پژوهش حاضر در صدد بررسی مولفه­های الگوی مطلوب اشکال مختلف نظارت بر این سازمان­ها و ارائه­ی مولفه­های آن، در راستای تحقق اهداف نظارت و صیانت از محیط­زیست است. روش بررسی: مقاله­ ی حاضر توصیفی – تحلیلی بوده و با روش کتابخانه­ای، با بررسی سوابق پژوهشی در حوزه­های مختلف محیط زیستی، حقوقی و اداری در صدد پاسخ به پرسش طرح شده است. یافته­ ها: در پژوهش حاضر موضوع در چهار محور نظارت عمومی، سیاسی، اداری و قضائی مورد بررسی قرار گرفته و نتایج بررسی­ ها نشان دهنده­ی آن است که وجود برخی مولفه ­ها در راستای تحقق کارآمدی نظارت بر این سازمان­ها ضرورت دارد. این مولفه­ ها علاوه بر مبانی نظام­های مردم سالار بر ویژگی­های خاص محیط­ زیست نظیر دشواری جبران زیان­های وارد شده و شکل­گیری اغلب آسیب­ها در بستر زمانی بلند مدت ریشه داشته که متضمن آن است که سازمان مسئول پیش از وقوع زیان اقدام نماید و نظارت موثر نیز سازمان را در مقابل چنین تکلیفی پاسخگو نموده ، مجاب و ملزم نماید. نتیجه ­گیری: مولفه­ های اصلی نظارت بر سازمان­های مسئول حفاظت از محیط زیست را می­توان در پنج محور اصلی خلاصه نمود. نخست: جلب مشارکت عمومی از طریق ارتباط با تشکل­ها، ذی­نفعان وجوامع محلی، دوم: استمرار و پیوستگی و پرهیز از نظارت منقطع و موردی، سوم: پیشگیرانه بودن نظارت بر سازمان مسئول، چهارم: عدم تمرکز نظارت و پنجم: نتیجه محوری در راستای تضمین حق بر محیط زیست سالم .