واکاوی فراگیرِ پیامدهای استراتژیک حسابداری سبز: (مطالعه موردی شرکت‌های بورس اوراق بهادار تهران)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران

2 استادیار، گروه حسابداری، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران. *(مسوول مکاتبات)

3 دانشیار گروه حسابداری، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران

doi
10.22034/jest.2021.51662.5035
چکیده

زمینه و هدف: امروزه با رشد و پیشرفت جوامع، افزایش آلایندگی‌های زیست محیطی نه فقط به عنوان یک دغدغه جهانی امروز، بلکه به عنوان یک معضل آتی بسیار مورد توجه می‌باشد و بر مبنای آن افزایش سطح کارکردهای سبز در حوزه‌های مختلفی از حسابداری تا تولید و زنجیره تامین و ... را به عنوان یکی از مهمترین رویکردهای استراتژیک در این زمینه می‌توان مورد توجه قرار داد. هدف این پژوهش واکاوی تحلیلیِ تفسیری/ساختاری فراگیرِ پیامدهای استراتژیک حسابداری سبز شرکت‌های بورس اوراق بهادار تهران است. روش بررسی: این پژوهش در بازه زمانی سال ۱۳۹۹ انجام شد و مبتنی بر روش شناسی کیفی و کمی است، ابتدا ۱۶ نفر از خبرگان دانشگاه در حوزه حسابداری و مالی در بخش فراتحلیل و دلفی مشارکت داشتند تا مولفه‌ها و شاخص‌های پژوهش را از میان ۵۹ پژوهش مشابه شناسایی شد. سپس به منظور رسیدن به کفایت نظری مولفه و شاخص‌های شناسایی شده، از تحلیل دلفی استفاده شد. در بخش کمی با مشارکت ۲۰ نفر از مدیران شرکت‌های بورس اوراق بهادار تهران و با استفاده از پرسشنامه‌های ماتریسی تلاش شد تا شاخص‌های شناسایی شده در طیفی از تاثیرگذارترین شاخص‌ها تا کم‌اثرترین شاخص‌ها لایه‌بندی شوند. یافته‎ ها: نتایج در بخش تحلیل کیفی از وجود ۳ مولفه اصلی در قالب ۱۵ شاخص نهایی مبتنی بر کفایت نظری حکایت دارد. بحث و نتیجه‌گیری: نتایج گویای این واقعیت است که ۵ شاخص کسب سهم بیشتر بازار سهام و کنترل فشارهای ذینفعان در جهت رسیدن به خواسته‌ها به عنوان شاخص‌های مولفه پیامدهای رقابتی حسابداری سبز؛ کاهش عدم تقارن اطلاعات بازخورد جریان اطلاعات به سهامداران و کاهش هزینه‌های نمایندگی به عنوان شاخص‌های مولفه پیامدهای ارزشی حسابداری سبز ، تاثیرگذارترین پیامدهای حسابداری سبز می‌باشد. این شاخص‌ها تعیین‌کننده پیامدهای استراتژیک حسابداری سبز در شرکت‌های بازار سرمایه می‌باشد.