شناسایی و ارزیابی ریسکهای عملیات حفاری در سد سازی؛ با تاکید بر حوزه ماشین آلات

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مهندسی و مدیریت ساخت، گروه مهندسی عمران، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران.

2 دانشیار گروه مهندسی عمران، واحد اهواز ، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران. *(مسوول مکاتبات)

3 استادیار گروه مهندسی عمران، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران.

doi
چکیده

زمینه و هدف: یکی از عوامل مهم در موفقیت طرح‌ها و پروژه‌ها، نقش ماشین‌آلات و تجهیزات و نحوه مناسب به‌کارگیری و مدیریت صحیح آن‌هاست. شناخت انواع ماشین‌آلات و تجهیزات حفاری در پروژه‌های سدسازی و نحوه صحیح انتخاب و استفاده از آن‌ها می‌تواند نقش مؤثری در موفقیت این پروژه‌ها داشته باشد؛ با توجه به اینکه بررسی در حوزه ماشین‌آلات مرتبط با عملیات حفاری و اصولا ماشین‌آلات عمرانی دارای گستردگی زیادی می‌باشند، در این تحقیق دستگاه و ماشین‌آلات سنتی در این حوزه مورد ارزیابی و پایش قرارگرفته است. روش بررسی: در این پژوهش با استفاده از روش پیاده‌سازی استاندارد PMBOK ویرایش ششم و دستيابى به اطلاعات ساخت گاه سد مدنظر و همچنین مطالعات کتابخانه‌ای، جستجوى اينترنتى، مدارك و اسناد موجود و همچنين مطالعات ميدانى و بازديد از سايت سد در مرحله احداث به‌منظور شناخت ویژگی‌های عملیات حفاری در پروژه‌های سدسازی با تأکید بر الزامات ایمنی ماشین‌آلات و دستگاه‌های حفاری در مراحل اجرا و نيز بررسى موقعيت پروژه و ویژگی‌های ساختارى سد هراز انجام‌شده است؛ یافته ها: یافته های پژوهش حاکی از آن دارد که احتمال پیشامد در بیل مکانیکی(ایجاد سر و صدا در فعالیت حفاری و پیکورزنی) با عدد ریسک56 و شدت اثر ناشی از ریسک های ریزش سنگ و مصالح و واژگونی حین فعالیت بارگیری در دستگاه لودر با عدد ریسک45 از زیر فعالیت بارگیری در صدر دسته بندی ریسکهای غیرقابل قبول مشخص گردید که ریسک واژگونی دستگاه لودر در اثر ریزش بیش از حد در حین بارگیری، ایجاد سر و صدای بیش از حد و لرزش و ارتعاش ناشی از آن همچنین آتش سوزی حین انجام امورات محوله در بیل مکانیکی، واژگونی کمپرسی حین تخلیه بار در اثر مسطح نبودن محل تخلیه و بهم خوردن مرکز ثقل آن از مهمترین فعالیت های ریسک زا و به دنبال آن ایجاد ریسک های غیرقابل قبول می باشد. بحث و نتیجه گیری: نتایج این تحقیق حاکی از آن است که فراوانی ریسک در کمپرسی‌ها بیش از سایر دستگاه‌ها، احتمال پیشامد در لودر و شدت اثر ریسک‌های شناسایی‌شده در بیل مکانیکی بیش از سایر دستگاه‌ها در این زمینه است. با توجه به نتایج ارزیابی ریسك می‌توان نتیجه گرفت كه اكثر پیامدهای احتمالی ناشی از بی‌توجهی کارکنان و عدم پایش مستمر می‌باشد.