کاربرد تکنیک کداس در تاثیرگذاری برخی از پارامترهای اقلیمی بر روی ابنیه‌های تاریخی (مطالعه‌موردی: کلان‌شهر اهواز)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری معماری، گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران.

2 استادیار گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران. *(مسوول مکاتبات)

3 استاد گروه معماری، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران

doi
چکیده

زمینه و هدف: اقلیم بیانگر تاثیر متقابل عناصری چون تابش، دما و رطوبت، وزش باد و میزان بارندگی بر معماری بناها می‌باشد. نتیجه این تاثیرات، باعث تغییر در فرم، سازماندهی فضاها و تناسبات حاکم بر فضاهای داخلی کلی ساختمان‌ها و سازه‌ها شده است. هدف از این پژوهش ارزیابی میزان اهمیت و تاثیر چهار پارامتر اقلیمی؛ تابش، بارش، دما و رطوبت بر روی ساخت چهار بنای: ساختمان سیلو، دانشکده سه‌گوش، دانشسرای مقدماتی و دبیرستان شاپورسابق که در دوره ‌پهلوی در کلانشهر اهواز احداث شده می‌باشد. روش بررسی : از نظر هدف‌ کاربردي و بر اساس روش تحقیق توصیفی- پیمایشی است. داده‌های تحقیق براساس پرسشنامه جمع آوری و برای ارزیابی پایایی آن، از روش کرونباخ استفاده شده است. نوع نمونه‌گیری از طریق روش گلوله‌برفی و تعداد نمونه 31 نفر از کارشناسان‌خبره بوده است. انجام این پژوهش در سال 1399 و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و آزمون‌ کلموگروف – اسمیرنوف و آزمون علامت و همچنین تکنیک کداس انجام شده است. یافته‌ها: براساس آزمون علامت میزان اهمیت دو شاخص تابش و دما در ساخت بنای دانشکده سه گوش با میانگین 32/4 و 38/4 بالاتر از سایر بناها بوده که گویای تاثیرگذاری بیشتر این دو شاخص بر روی آن بنا می‌باشد. یافته‌های بدست آمده از مدل کداس نیز نشان می‌دهد: به ترتیب بنای دانشکده سه گوش، دبیرستان شاهپور سابق، دانشسرای مقدماتی و سیلو از نظر تاثیرگذاری پارامتر اقلیمی انتخابی پژوهش بر روی ساخت آنها در رتبه اول تا چهارم قرار گرفته اند. بحث و نتیجه‌گیری: شناخت و نقش پارامترهای اقلیمی هر منطقه جغرافیایی مهم‌ترین عامل در ایجاد آسایش حرارتی کاربران ابنیه‌ها است. این نقش در طراحی تمام بناها و شکل دهی به سکونتگاه های انسانی بسیار حائز اهمیت است. از سویی تغییرات اقلیمی امروزه حاصل کنش متقابل عوامل پیچیده و کمتر شناخته شده­ای است که بر روی پایداری معماری  تاثیرگذار است. زیرا در معماری پایدار از لحاظ کالبدی بدون توجه به اصول و مبانی ایستایی و مقاومت ابنیه و اقلیم، هیچ بنایی نمی‌تواند ساخته شود. دگرگونی این عوامل، مسایل زیست محیطی بی­ شماری را به دنبال داشته است که همگی ناشی از بی‌توجهی به تغییر فضا، زمان و انرژی به عنوان منابع تاثیرگذار بوده که در نهایت سبب ناپایداری در معماری ابنیه گشته است.