بررسی اثر کاربری زمین در مقدار پتانسیل سيل خيزی مناطق شهری ( مطالعه موردی: منطقه یک شهرداری تهران)

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی محیط‌زیست. دانشگاه تهران. * (مسوول مکاتبات)

2 دانشیار گروه برنامه‌ریزی، مدیریت و آموزش محیط‌زیست. دانشگاه تهران.

doi
چکیده

زمینه و هدف: شهر تهران بطور پیوسته در معرض وقوع سیل قرار دارد. تراکم بالای سطوح نفوذناپذیر و حجم بالای رواناب در شهر و همچنین قرار گرفتن در پای کوه، از دلایل اصلی پتانسیل سیل در تهران محسوب می‌گردد. لذا شناسایی مناطق مستعد سیلاب شهری از اقدامات مهم در کاهش خسارات و مدیریت صحیح محسوب می‌گردد. روش بررسی: در این پژوهش منطقه یک شهر تهران از نظر پتانسیل سیلاب شهری با استفاده از روش شماره منحنی در محیط نرم‌افزار ArcMap مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها: با تلفیق داده‌ها و اطلاعات نقشه شماره منحنی و نفوذ با توجه به کاربری منطقه تهیه گردید. سپس با استفاده از روابط و نقشه پهنه‌بندی حداکثر بارش روزانه برای دوره بازگشت‌های مختلف، ارتفاع رواناب برای منطقه محاسبه شد. بحث و نتیجه گیری: نتایج حاکی از آن است که برای بارش در دوره بازگشت 5 ساله و 10 ساله حدود 90 درصد منطقه پتانسیل سیل‌خیزی زیاد و خیلی زیاد دارند که این میزان در دوره بازگشت‌های 25 و 50 ساله به بالای 95 درصد می‌رسد. همچنین در دوره بازگشت‌های 25 و 50 ساله تمام منطقه پتانسیل سیلاب شهری متوسط به بالا را دارا می‌باشد و پهنه با پتانسیل سیلاب کم دیده نمی‌شود. همچنین در مناطقی که تراکم کاربری‌های مسکونی و پارکینگ بیشتر است، اثر تجمعی سطوح نفوذ‌ناپذیر باعث افزایش پتانسیل سیل‌خیزی می‌گردد.