فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: اختراع پلاستیک، به عنوان محصول نسبتاً ارزان و بادوام، کیفیت زندگی انسان را بهبود بخشید، صنایع را متحول و مراقبت‌های بهداشتی را ایمن‌تر و مقرون به صرفه‌تر‌کرد . با این حال، با افزایش تولید پلاستیک، بشردر استفاده پایدار از آن شکست خورده است زیرا باعث افزایش تصاعدی آلودگی پلاستیکی شده و اثرات زیانباری بر اکوسیستم هاو جوامع گذاشته است. درچهاردهمین نشست اعضای کنوانسیون بازل اصلاحاتی در پیوست های دو، هشت و نه این کنوانسیون در خصوص شفاف‌سازی آن در ارتباط با پسماندهای پلاستیکی انجام شد. به پیوست دو این کنوانسیون که شامل پسماندهای خانگی و پسماندهایی که از زباله سوزی پسماندهای خانگی حاصل می‌شود،  موضوع پسماندهای پلاستیکی نیز اضافه شد زیرا پسماندهای پلاستیکی، از جمله مخلوطی از این زایدات را پوشش می­دهد. در صورتی که این پسماندها خطرناک باشند در گروه A3210  پیوست 8 و در شرایط خطرناک نبودن در گروه B3011 پیوست 9 این کنوانسیون قرار خواهند گرفت. هدف اصلی پژوهش، تعیین شکاف های موجود در قوانین ملی مدیریت پسماندهای پلاستیکی و علل ایجاد آنها می باشد. روش‌ بررسی: این تحقیق از نوع کاربردی و با روش بهره وری سبز و تکنیک ایشی کاوا(Ishikawa) انجام شده است‌. ابزار مورد استفاده نیز پرسشنامه محقق ساخته می‌باشد که از اطلاعات اسناد کنوانسیون بازل استفاده گردیده است. روایی پرسشنامه توسط متخصصان محیط زیست و پایایی آن از طریق فرمول آلفای کرونباخ به میزان 8/0 تعیین شده است. جامعه آماری نیز متخصصان و کارشناسان محیط زیست و پسماند(10 نفر) می باشند. این تحقیق درپاییز و زمستان 1401 انجام گرفته است. یافته ها: نتایج حاصل از بررسی چارچوب قانون ملی برای مدیریت زیست محیطی پسماند‌های پلاستیکی نشان دهنده وجود 11 شکاف در اجزای آن است. به کمک نمودار ایشی کاوا مشخص گردید که دلایل‌ ریشه ای‌ ایجاد اکثر این شکاف‌ها مرتبط با سیاست‌گذاری(عدم سیاست‌گذاری، جامع نبودن سیاست ها و ناکارآمدی آن‌ها و بی توجهی به معیارهای زیست محیطی در سیاست گذاری‌ها) و قوانین می‌باشد که در 7 مورد دیده شده است. دومین علت مهم که در 5 مورد از شکاف ها دیده شده، فقدان مدیریت و نظارت (بی توجهی به الزامات سیستم مدیریتی و عدم نظارت بر مسائل مالی، حسابداری و کنترل خطر) است. بحث و نتیجه گیری: راهکارهای ارایه شده برای تقویت سیستم مدیریت پسماندهای پلاستیکی عبارتند از: 1-توجه خاص به ملاحظات زیست محیطی در سیاست‌گذاری آینده مدیریت پسماندهای پلاستیکی و اصلاح چارچوب قوانین مدیریت پسماند.2- در نظر گرفتن سلسله مراتب مدیریت پسماند با تاکید بر کاهش مصرف و بازیافت‌ در سیاست‌گذاری‌ها. 3-گسترش و تقویت نوآوری جهانی مدیریت پسماندهای پلاستیکی. 4-در نظر گرفتن گزینه‌های پایدار مالی در سیاست‌های مدیریت پسماند پلاستیکی EPR.  5- تدوین برنامه‌های درسی آموزشی خاص برای  کارکنان دادگاه‌های محیط زیست و اجرای برنامه‌های ظرفیت سازی با تمرکز بیشتر برهمه مقامات درگیر. 6-تشویق سرمایه گذاری در زمینه زیر ساخت مدیریت پسماندهای پلاستیکی. 7- ایجاد انگیزه برای تولید کنندگان جهت تقویت طراحی و تولید محصولات با اقتصاد چرخشی و کاهش انتشار پسماند پلاستیکی به محیط زیست. 8- اقداماتی برای ادغام رفتگران و بخش غیر رسمی برای ارتقای سیستم جمع‌آوری خانه به خانه، انتقال، تصفیه و امکانات دفع پسماند پلاستیکی، ترجیحا از طریق انجمن‌ها، تعاونی‌ها و موارد مشابه. 9- تعیین صلاحیت‌های روشن برای نظارت، کنترل، اجرا،و پیگرد قانونی در مدیریت پسماندهای پلاستیکی.