ارزیابی تغذیه گرایی و مخاطرات محیط زیستی انتقال آب در تونل زاگرس با در نظر گرفتن نشت گاز سولفید هیدروژن
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، عمران- آب ، واحد رودهن، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران.
2 استادیار گروه عمران، واحد رودهن، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران. * (مسئول مکاتبات)
3 استادیار، گروه محیط زیست، واحد رودهن، دانشکده مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن ، ایران.
doi
چکیده
زمینه و هدف: تونل زاگرس به عنوان انتقال دهنده اصلي آب سامانه و تامين كننده 97% جريان ورودي مخزن سد پایین دست، با مساله نفوذ آب زيرزميني و نشت گاز سولفيد هيدروژن مواجه است و هدف از انجام این تحقیق بررسی میزان نشت آب زیرزمینی حاوی گاز سولفید هیدروژن به تونل و ارزیابی تغذیه گرایی و مخاطرات زیست محیطی ناشی از آن می باشد. روش بررسی: در مطالعه حاضر نظر به اقدامات اجرايي براي آب بندي تونل، با مدل سازي سامانه انتقال و جریانات ورودی اثرات نشت از سازند بر كيفيت آب به صورت کمی شبیه سازی گردید. نظر به کیفیت آب ورودی به مخزن در زمانهای مختلف، از روشهای تجربی تایید شده برای ارزیابی پتانسیل تغذیه گرایی مخزن پایین دست استفاده شد. یافته ها: بر اساس مدل کیفی استفاده شده، اگرچه EC جریان نشت به تونل بالا و حدود 3000 (µS/cm) است، لیکن به دلیل دبی کم و تاثیر محدود بر جریان کلی تونل، شوری جریان نهایی از 700 (µS/cm) تجاوز نخواهد کرد و استفاده از آب خروجی برای کشاورزی علی رغم غلظت بالای سولفید هیدروژن در جریان نشت، وجود این گاز در جریان نهایی، محدودیتی ایجاد نمینماید. البته در سالهای با بارندگی زیاد انتظار نشت بیشتر و تنزل کیفیت وجود دارد. بر اساس نتایج، مخزن با TSI حدود 85% در شرایط تغذیهگرایی زیاد قرار دارد. بحث و نتیجه گیری: به دلیل زمان ماند کوتاه (12 روز)، گفته میشود در مخزن تغذیه گرایی رخ نمیدهد درصورتی که نتایج تحقیق مبین بروز تغذیه گرایی در مخزن است لذا مدیریت کیفی آب ضروری میباشد. با احتمال افزایش مواد مغذی در آینده، پتانسیل تغذیهگرایی نیز تشدید و علاوه بر آن، ورود ترکیبات نیتروژن و فسفر در مخزن، میتواند منجر به تغذيهگرايي زیاد این مخزن کوچک شود.