بررسی عوامل موثر و پیامدهای زنجیره تامین انرژیهای سبز در بنگاههای صنعتی و تجاری ایران در راستای تحقق تجارت پایدار
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، مهندسی سیستمهای انرژی و محیط زیست، پردیس بینالمللی کیش، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 استاد، گروه بازرگاني، دانشکده مديريت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران
doi
چکیده
زمینه و هدف: با گسترش روزافزون فنّاوریهای جدید، پیشرفت سریع صنایع مختلف پس از انقلاب صنعتی، بشر در همه جنبهها ازلحاظ کیفیتزندگی به رفاه دستیافته؛ اما شاید بیخبر از آن باشد که چه آسیبی به محیطزیست در همین دهههای اخیر زده است. گرمایش زمین، کمبود آب آشامیدنی، ذوب شدن یخهای قطب، تخریب زیستگاههای جانوران، از بین بردن پوششهای گیاهی جنگلها و .... همه و همه تنها بخشی از بلایی است که انسان امروزی بر سر کره زمین و محیطزیست در همین قرن گذشته آورده است پژوهشحاضر باهدف بررسی عوامل موثر و پیامدهای زنجیره تامین انرژیهای سبز در بنگاههای صنعتی و تجاری ایران در راستای تحقق تجارت پایدار صورت گرفت. روش بررسی: اینپژوهش به لحاظ هدف، کاربردی و همچنین، به لحاظ نوع دادهها، از نوع کمی است. جامعۀآماری پژوهش شامل تمام کارکنان شرکت سانا (سازمان انرژيهاي نوايران ) است که با تکیه بر فرمول کوکران 374 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای جمعآوری اطلاعات از دو روش کتابخانهای و میدانی استفاده شده است. برای جمعآوری اطلاعاتآماری از پرسشنامه محققساخته بهره گرفته شده است. این پرسشنامه بر اساس بررسیهای میدانی و کتابخانهای تهیه شده است. جهت تجزیه و تحلیل اطلاعات از آزمون تی تک نمونه و تحلیل عاملی تاییدی با استفاده از نرمافزارهای spss و smartPLS استفاده شد. یافتهها: نتایج نشان داد عوامل موثر بر زنجیره تامین انرژیهای سبز شامل شامل مدیریتدانش، مدیریت و رهبری، فرهنگسازمانی، فناوریاطلاعات، الزاماتقاتونی و عوامل محیطی است. درنهایت نیز عوامل اثرپذیر شامل سه مولفه عملکرد اقتصادی، عملکرد زیست محیطی و عملکرد اجتماعی میباشد. بحث و نتیجهگیری: همانگونه که نتایج نشان داد الگوی زنجیره تأمین انرژیهای سبز در بازاریابی و ذخیره انرژی شرکتها در این تحقیق ارائهشد. این الگو نشان می دهد زنجیره تأمین انرژیهای سبز شامل 3 مولفه محیط داخلی، خرید سبز و طراحی اکولوژیک است. همچنین مدیریت دانش، مدیریت و رهبری، فرهنگ سازمانی، فناوری اطلاعات، الزامات قاتونی و عوامل محیطی به عنوان عوامل اثرگذار بر زنجیره تأمین انرژیهای سبز در بازاریابی و ذخیره انرژی شرکتها شناخته شدند. همچنین نتایج نشان داد پیادهسازی الگوی زنجیره تأمین انرژیهای سبز در بازاریابی و ذخیره انرژی شرکتها منجر به بهبود عملکرد اقتصادی، عملکرد زیست محیطی و عملکرد اجتماعی میشود. با توجه به اینکه این عوامل با توجه به نظرات خبرگان حوزه و همچنین با تکیه بر تحقیقات پیشین مورد بررسی قرار گرفتند، میتوان گفت شرکتهای صنعتی و تجاری ایران میتوانند جهت دستیابی به توسعه پایدار از این الگو بهره ببرند. جهانیسازی, افزایش مقررات سازمانها و اصرار مشتریان دربارة رعایت مسائل زیست محیطی باعث شده است سازمانها به بررسی اقدامات لازم جهت به کارگیری مدیریت زنجیره تأمین سبز, به منظور بهبود عملکرد زیست محیطی و اقتصادی بپردازند. توليد روزافزون گازهاي گلخانهاي توسط فعاليتهاي صنعتي، کشاورزي و حملونقل که تأثير مخربي بر محيطزيست و خصوصاً گرمايش زمين دارند، توجه پژوهشگران صنعت و دانشگاه را به اين موضوع جلب کرده است درنهایت نتایج نشان داد از میان مولفههای پدیدهاصلی، محیط داخلی، ازمیان مولفههای عوامل اثرگذار فرهنگ سازمانی و از میان مولفههای عوامل اثرپذیر، عملکرد اقتصادی در رتبه اول قرار دارند. بررسیها همچنین نشان داد مولفه محیط داخلی در وضعیت مطلوبی قرار ندارد.
