بررسی و ارزیابی تغییرات مکانی فرسایش بادی در حاشیه جنوب غربی پلایای پترگان (شهرستان زیرکوه، استان خراسان جنوبی)

نویسندگان

1 استادیار، گروه آموزش جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

2 استادیار،گروه آموزش جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. *(مسوول مکاتبات)

3 دانشیار، گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

doi
چکیده

زمینه و هدف: فرسایش بادی یکی از عمده‌ترین مسائل زیست‌محیطی است . هم اکنون اراضی تحت‌تأثیر فرسایش بادی به بیش از 05/۵ میلیون کیلومتر مربع می رسد. گرچه فرسایش بادی چالش جدیدی نیست اما به تازگی به عنوان یکی از منابع اصلی تهدید محیط زیست در سراسر جهان شناخته شده است. در ایران بیش از یک میلیون کیلومترمربع معادل 66/64% از مساحت کشور را مناطق خشک و فرا خشک فرا گرفته است. از این میان ماسه زارها در حدود ۱۳۰ هزار کیلومتر مربع از حوضه بیابانی کشور را در بر گرفته که بیش از ۵۰ هزار کیلومتر مربع آن شامل تپه های ماسه‌ای فعال و غیر فعال است. بنابراین مطالعه حاضر با هدف ارزیابی تغییرات مکانی فرسایش بادی در حاشیه جنوب غربی پلایای پترگان (شهرستان زیرکوه، استان خراسان جنوبی) می باشد. روش بررسی: در این مطالعه با استفاده از روش اریفر شدت پهنه‌های مختلف منطقه موردمطالعه در محدوده مرز شرقی کشور و در دامنه‌های خارجی کوهستان­ مرز شرقی کشورکه تحت قلمرو یکی از مهم‌ترین پلایاهای ایران واقع شده (پلایای پترگان) مورد بررسی قرار گرفته است. یافته ها: بر اساس نتایج طبقات فرسايشي زياد و خيلي زياد با دربرگرفتن حدود 55 درصد، بيشترين مساحت را به خود اختصاص داده‌اند. طبقه فرسايشي متوسط و کم نيز با اختصاص 2/38درصد از منطقه در رتبه دوم از قرار گرفته است. متوسط ميزان فرسايش بادي در منطقه 17 / 25 تن بر هكتار در سال محاسبه گرديد. بحث و نتیجه گیری: باتوجه‌به داده‌های میدانی و انطباق آن با نتایج حاصل از مدل مورداستفاده ملاحظه ‌شد که نتایج مدل از انطباق بالایی با داده­های واقعی برخوردار بوده و نتایج قابل‌ قبولی ارائه نموده است.