شناسایی عوامل موثر در تاب‌آوری شهری با استفاده از تحلیل عاملی (مطالعه موردی شهر سنندج)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری برنامه ریزی شهری، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران.

2 استادیار گروه جغرافیا، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران. *(مسوول مکاتبات)

3 (استادیار گروه جغرافیا، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران)

4 (استادیار گروه جغرافیا، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران)

doi
چکیده

زمینه و هدف: سیلاب از جمله مخاطرات طبیعی محسوب می‌شود که علاوه بر عوامل طبیعی تا حدودی تحت تأثیر عوامل انسانی نیز می‌باشد و اجتماعات روستایی به دلیل ارتباط عمیقی که با محیط و فعالیت‌های کشاورزی دارند بیش‌تر از سایر گروه‌های انسانی تحت تأثیر آسیب‌های ناشی از مخاطره سیلاب می‌باشند. بر این اساس در سطوح مختلف مدیریت سوانح شرایط مطلوبی برای کاهش کارآمد و موثرتر خطرها ایجاد شده است. در این میان تاب آوری و افزایش آن در ابعاد مختلف به عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل تحقق پایداری و عامل مکمل در فرایند مدیریت بحران در نظر گرفته شده است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل جامع تاب‌آوری شهری در برابر مخاطرات با استفاده از تحلیل عاملی در شهر سنندج انجام گرفته است. روش بررسی : این پژوهش از نظر روش در زمره تحقیقات توصیفی- تحلیلی و از نوع همبستگی محسـوب مـي‌شود. مطالعه حاضر در دو بخش تفسیر و گزارش شده است. در بخش اول، به بررسی روایی سازه پرسشنامه طراحی شده عوامل موثر در تاب‌اوری شهر سنندج پرداخته شده است. روایی سازه از طریق دو روش تحلیل عاملی اکتشافی و تحلیل عاملی تأییدی انجام شده است و جهت بررسی تغییرناپذیری پرسشنامه طراحی شده در شهر سنندج از روش چند گروهی استفاده گردیده است. بخش دوم، بررسی تحلیل و مقایسه شاخص‌ها و ارتباط هر یک از آن‌ها براساس روش های توصیفی و استنباطی و معادلات ساختاری بود. یافته ها: در تحلیل عامل تأییدی مرتبه اول، مقادیر شاخص­های برازندگی نشان دهنده برازش قابل قبول الگوی پیشنهادی با داده­ها می­باشند. بحث و نتیجه گیری: با توجه به نتایج سازۀ ضرایب استاندارد، بیشترین ضریب در مؤلفه‌ها به شاخص کالبدی اختصاص داده شده است و همچنین نتایج نشان می‌دهد تاب‌آوری شهر سنندج دارای روایی همگرا و واگرای مناسب می‌باشد.