شناسایی و تحلیل مؤلفه¬های مؤثر بر ارتقای زیست¬پذیری روستاهای ادغام شده در کلانشهرها، (مطالعه موردی: کلانشهر تبریز)
نویسندگان
1 گروه جغرافيا و برنامه ريزي روستاي دانشگاه آزاد اسلامي، ايران. *(مسوول مکاتبات)
2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه¬ریزی روستای، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 گروه جغرافيا و برنامه ريزي روستاي دانشگاه آزاد اسلامي، ايران.
doi
چکیده
زمینه و هدف: روستاهای ادغام شده در شهرها دارای تهدیدها و فرصتهای هستند که در صورت شناسایی و برنامهریزی میتوانند شرایط زیستپذیری پایداری را فراهم سازند. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی و تحلیل وضعیت پایداری مؤلفههای مؤثر بر ارتقای زیست پذیری روستاهای ادغام شده در کلانشهر تبریز صورت گرفته است. روش بررسی: این پژوهش کاربردی بوده و ماهیت آن از نوع تحقیقات توصیفی- تحلیلی و استنباطی است. جامعه آماری پژوهش را 24961 خانوار ساکن شش روستای ادغام یافته تشکیل داده اند که با استفاده از روش کوکران، 387 نفر به روش خوشهای به عنوان حجم نمونه انتخاب شدهاند. تعداد شاخصهای پژوهش 58 نماگر مرتبط با ابعاد اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی است. تجزیه و تحلیل یافتههای پژوهش با استفاده از مدل بارومتر پایداری و آزمونهای آماری صورت گرفته است که در سال 1402 صورت گرفته است. یافته ها: نتایج یافتههای پژوهش نشان داد که شاخصهای زیست محیطی روستاهای مورد مطالعه برابر با 482/0، شاخصهای اجتماعی برابر با 417/0و شاخصهای اقتصادی برابر با 401/0 بوده است. همچنین از نظر هر سه گروه از شاخصها، روستاهای بارنج و کندرود در مقایسه با روستاهای آخماقیه، آناخاتون، سهلان و فتح آباد از امتیاز بیشتری برخوردار هستند. نتایج یافتههای آزمون توکی و شفه نشان داد که در هر شش روستای مورد مطالعه از نظر درون گروهی و هم از نظر میان گروهی در زمینه متغیرهای سه گانه تفاوت معنادار وجود دارد. بحث و نتیجه گیری: پیشنهاد می شود برنامههای اجرایی در روستاهای مورد مطالعه منطبق بر کاستیهای هر روستا و مخصوصا با محوریت نوسازی مسکن، رفع نابرابری در دسترسی به خدمات و گسترش فضای سبز باشد.