شناسایی و تحلیل مؤلفه¬های مؤثر بر ارتقای زیست¬پذیری روستاهای ادغام شده در کلانشهرها، (مطالعه موردی: کلانشهر تبریز)

نویسندگان

1 گروه جغرافيا و برنامه ريزي روستاي دانشگاه آزاد اسلامي، ايران. *(مسوول مکاتبات)

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه¬ریزی روستای، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 گروه جغرافيا و برنامه ريزي روستاي دانشگاه آزاد اسلامي، ايران.

doi
چکیده

زمینه و هدف: روستاهای ادغام شده در شهرها دارای تهدید­ها و فرصت­های هستند که در صورت شناسایی و برنامه­ریزی می­توانند شرایط زیست­پذیری پایداری را فراهم سازند. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی و تحلیل وضعیت پایداری مؤلفه­های مؤثر بر ارتقای زیست پذیری روستاهای ادغام شده در کلانشهر تبریز صورت گرفته است. روش بررسی: این پژوهش کاربردی بوده و ماهیت آن از نوع تحقیقات توصیفی- تحلیلی و استنباطی است. جامعه آماری پژوهش را 24961 خانوار ساکن شش روستای ادغام یافته تشکیل داده اند که با استفاده از روش کوکران، 387 نفر به روش خوشه­ای به عنوان حجم نمونه انتخاب شده­اند. تعداد شاخص­های پژوهش 58 نماگر مرتبط با ابعاد اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی است. تجزیه و تحلیل یافته­های پژوهش با استفاده از مدل بارومتر پایداری و آزمون­های آماری صورت گرفته است که در سال 1402 صورت گرفته است. یافته ­ها: نتایج یافته­های پژوهش نشان داد که شاخص­های زیست محیطی روستاهای مورد مطالعه برابر با 482/0، شاخص­های اجتماعی برابر با 417/0و شاخص­های اقتصادی برابر با 401/0 بوده است. همچنین از نظر هر سه گروه از شاخص­­ها، روستاهای بارنج و کندرود در مقایسه با روستاهای آخماقیه، آناخاتون، سهلان و فتح آباد از امتیاز بیشتری برخوردار هستند. نتایج یافته­های آزمون توکی و شفه نشان داد که در هر شش روستای مورد مطالعه از نظر درون گروهی و هم از نظر میان­ گروهی در زمینه متغیرهای سه گانه تفاوت معنادار وجود دارد. بحث و نتیجه­ گیری: پیشنهاد می شود برنامه­های اجرایی در روستاهای مورد مطالعه منطبق بر کاستی­های هر روستا و مخصوصا با محوریت نوسازی مسکن، رفع نابرابری در دسترسی به خدمات و گسترش فضای سبز باشد.