ارزیابی کارآیی مدل تجربی حائری- سمیعی و آماری دو متغیره در پهنهبندی خطر زمینلغزش (مطالعه موردی: استان قزوین)
نویسندگان
1 مربی پژوهشی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان قزوین، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.
2 استادیار پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.
3 استادیار پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.
4 استادیار پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.
doi
چکیده
زمینلغزش یکی از انواع مخرب فرسایش در دامنهها است که موجب ایجاد خسارتهای مالی و جانی فراوانی میشود. هدف از این پژوهش ارزیابی کارایی مدلهای پهنهبندی پتانسیل خطر وقوع زمینلغزش در استان قزوین و ارائه راهکارهای مدیریتی برای کاهش ریسک زمینلغزش میباشد. برای مدل تجربی حائری-سمیعی از روابط ارائهشده این مدل استفاده شد. برای مدل آماری نیز پس از تهیه لایههای عوامل مؤثر (کاربری اراضی، شیب دامنه، جهت شیب، ارتفاع و ...) و قطع دادن آنها با نقشه پراکنش زمینلغزش، مساحت و درصد زمینلغزش در هر طبقه از نقشه عوامل مؤثر مشخص شد. سپس با استفاده از رابطه نسبت فراوانی، میزان اهمیت هر یک از طبقات عوامل مؤثر محاسبه و نقشههای بر اساس اهمیت عوامل مؤثر در محیط سیستم اطلاعات جغرافیایی تهیه شد. در نهایت برای تهیه نقشه خطر زمینلغزش، نقشهها بر اساس نرخ عوامل با یکدیگر جمع و بر اساس روش فواصل برابر به هفتطبقه کلاسهبندی شد. برای ارزیابی میزان کارایی مدلها و انتخاب مدل برتر از شاخصهای نسبت تراکم و مجموع مطلوبیت بهرهگیری شد. نتایج نشان داد که مدل آماری دومتغیره با Qs معادل 938/0 دارای صحت بالاتری نسبت به مدل حائری-سمیعی با Qs معادل 622/0 است. برای کاهش خسارات و مدیریت ریسک زمینلغزش نیز سه سیاست مدیریتی بدون اقدام برای کلاسهای خطر پایین، پیشگیری برای کلاسهای خطر متوسط و درمانی برای کلاسهای خطر بالا در نظر گرفته شد و برخی اقدامات لازم برای هر سیاست مدیریتی نیز ارائه شد.
