پایش آب و هواشناسی روزهای برفی در زاهدان
نویسندگان
1 استادیار اقلیمشناسی، دانشگاه سیدجمالالدین اسدآبادی، اسدآباد، ایران
2 استادیار اقلیم شناسی، دانشکده جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری،سبزوار، ایران.
doi
چکیده
پژوهش حاضر به بررسی آب و هواشناختی روزهای برفی زاهدان از سال 1976 در یک بازهی 40 ساله پرداخت و برای نیل به این هدف، از دو پایگاه داده استفاده شد. پایگاه نخست؛ کدهای هوای حاضر مربوط به پدیده برف است که به صورت روزانه از سازمان هواشناسی کشور برداشت شد. پایگاه دوم؛ مربوط به دادههای روزانه فشار تراز دریا و ارتفاع ژئوپتانسیل در تراز میانی وردسپهر از مرکز پیشبینی محیطی سازمان ملی جو و اقیانوسشناسی آمریکا است. با شگرد محیطی به گردشی و تکنیک خوشهای، الگوهای جوی موجد روزهای برفی شناسایی گردید. نتایج واکاویها نشان داد که بارش برف در زاهدان به صورت متمرکز در فصول گذار پاییز و زمستان(ماههای دسامبر، ژانویه، فوریه و مارس) رخنمود دارد. در تراز دریا نیز الگوهای ادغامی پرفشارهای مهاجر سیبری- خزر با فراوانی 5/32 درصد و پرفشار سیبری- قفقاز با 20 درصد، بیشترین نقشآفرینی را در رخداد بارش برف بازی میکند. همچنین در ترازهای میانی وردسپهر، ناوه ترکمنستان به دلیل همجواری با ایران و نقش بندالی آن(پرفشار بریده)، موجد 5/42 درصد و الگوی بندال امگای اروپا نیز، 25 درصد از فراوانی روزهای برفی را تبیین میکند. به نظر میرسد، فعالیت همزمان اغتشاشات جوی در سامانههای قوی و پرفشار مهاجر سیبری، اروپا، قففاز، روسیه و خزر از یک سو و تقویت ناوههای عمیق عرضهای جنبقطبی و گسترش آن به عرضهای پایینتر از سوی دیگر، سبب تشدید شیوفشار و دما، استیلای سرما و رخداد برف خواهد شد.